İki ya da daha fazla kelime, tek bir şey. Türkçede “otobüs durağı” dersin, İngilizcede bus stop: asıl kelime yine sonda, ama ona hiçbir ek gelmez.
Neler öğreneceksin
Birleşik isim (compound noun), iki ya da daha fazla kelimenin bir araya gelip tek bir şeyi adlandırmasıdır. Anlamı, kelimelerin basit toplamı değildir. Toothbrush, “tooth” ve “brush” diye iki ayrı fikir değil, banyodaki belirli bir eşyadır: diş fırçası.
İki kelime bir kez birleşik isim olduğunda, cümlede tek bir isim gibi davranır; çoğulda da öyle: two bus stops, “two buses stop” değil. Çoğul eki yalnızca son kelimeye gelir. Türkçede sayıdan sonra çoğul eki kullanılmaz (“iki otobüs durağı”), ama İngilizcede two, three gibi sayılardan sonra -s şarttır.
Bu konu Türkçe konuşanlar için aslında kolay. Türkçede “otobüs durağı”, “diş fırçası”, “kredi kartı” derken önce türü söylersin (ne durağı?), asıl şey sonda gelir. İngilizcede de sıra tamamen aynıdır: bus stop, yani bus (ne tür bir durak?) + stop (o şeyin kendisi).
Fark şurada: Türkçede ikinci kelime bir ek alır (durak → durağı, fırça → fırçası). İngilizcede bu ekin karşılığı yoktur. Onu 's ya da of ile çevirmeye çalışma: “the bus's stop” ya da “the stop of the bus” doğal değildir. İki kelime yan yana yazılır, o kadar: bus stop, toothbrush, credit card. Küçük bir ayrıntı: a coffee cup bir fincan türüdür (kahve fincanı), a cup of coffee ise içindekini söyler (bir fincan kahve).
İngilizcede en yaygın yol, iki ismi yan yana koymaktır; birincisi ikincisini niteler: bus stop otobüslerin (bus) durduğu bir duraktır (stop), coffee shop kahve (coffee) satan bir dükkândır (shop), screen time ise bir ekran (screen) karşısında geçirdiğin zamandır (time).
Sırayı kontrol etmek için kendine sor: bu ne tür bir şey? İkinci kelime şeyin kendisini, birinci kelime türünü söyler. Kelimelerin yerini değiştirirsen anlam neredeyse hiç kalmaz: “a stop bus” hiçbir şey ifade etmez.
Birinci kelime çoğunlukla tekildir; birden fazla şeyden söz etse bile. Bu da Türkçeye benzer: “diş fırçası” derken “dişler” demezsin, İngilizcede de toothbrush denir (“teethbrush” değil) ve shoe store (ayakkabı mağazası). Sports car, clothes shop gibi birkaç istisna var, ama genel kural tekildir.
Noun + noun en önemli kalıptır, ama tek kalıp değildir. Sıfat + isim de bir şeyi yalnızca betimlemek yerine adlandırabilir: blackboard herhangi siyah bir tahta değil, sınıftaki kara tahtadır. Sıfat, İngilizcede her zaman olduğu gibi önde durur ve çoğul eki yalnızca sona gelir: blackboards.
Fiil (çoğu zaman -ing biçiminde) + isim, bir şeyi yaptığı işe göre adlandırır: washing machine, yıkama (washing) işini yapan bir makinedir (machine), yani çamaşır makinesi. Burada Türkçe adı kelimesi kelimesine çevirmemek önemli: “çamaşır makinesi” → washing machine (“wash machine” değil), “bulaşık makinesi” → dishwasher (dish + washer). Ayrıca fiil + küçük bir kelime (in, out, up…) de isim olabilir: check-in, havalimanında, otelde ya da bir randevuda kaydını yaptırma işlemidir (ve o an).
İngilizcede her birleşik isim üç biçimden biriyle yazılır: ayrı, iki kelime olarak (bus stop, coffee shop); tireli (mother-in-law, check-in); ya da bitişik, boşluksuz tek kelime olarak (toothpaste, smartphone).
Hangi birleşik ismin hangi biçimde yazılacağını söyleyen tek bir kural yoktur. Bu, kelime kelime, kullanıma ve alışkanlığa göre belirlenir; zamanla da değişebilir. Türkçedeki yazımdan da yola çıkma: Türkçede “web sitesi” ayrı yazılır, İngilizcede ise website bitişiktir. Benzer görünen başka bir birleşik isimden de çıkarım yapma.
Bir birleşik ismin nasıl yazıldığından emin değilsen, tahmin etmek yerine sözlüğe bak. Hem daha hızlı hem çok daha güvenilir.
“Otobüs durağı” kelimesindeki -ı eki 's ile çevrilmez. Birleşik isimde iki kelime ek almadan yan yana durur: bus stop.
Türkçede “iki otobüs durağı” dersin, ama İngilizcede sayıdan sonra çoğul eki gerekir. -s yalnızca son kelimeye gelir: two bus stops.
“Çamaşır makinesi” kalıplaşmış bir addır ve İngilizcedeki karşılığı washing machine olur. Bulaşık makinesi için de dishwasher denir, “dish machine” değil.
Türkçede “web sitesi” ayrı yazılır, ama İngilizcede website bitişiktir. Yazımı Türkçeden ya da başka bir birleşik isimden çıkarma; sözlüğe bak.
Bir birleşik ismin yazımı mantıkla bulunamaz. Credit card ayrı yazılır; emin değilsen sözlüğe bak.
Türkçede de asıl kelime sonda gelir: “otobüs durağı”, “diş fırçası”, “kredi kartı”, “sınıf kapısı”
Sıralama İngilizceyle aynıdır: bus stop, toothbrush, credit card. Yani Türkçedeki sırayı korursan çoğu zaman doğru yoldasın. Kelimelerin yerini değiştirmek (“box mail”, “sitter baby”) yanlıştır: doğrusu mailbox (posta kutusu) ve babysitter (çocuk bakıcısı). Emin değilsen kendine “Bu şey ne?” diye sor: o kelime sona gelir.
Türkçede ikinci kelime -(s)I ekini alır: “durağı”, “fırçası”, “kartı”
Bu ek aslında iyelik ekidir, ama burada sahiplik bildirmez, iki ismi birbirine bağlar; İngilizcede karşılığı yoktur. “The bus's stop”, “a card of credit” ya da “a brush of teeth” doğal değildir. İki isim ek almadan yan yana durur: bus stop, credit card, toothbrush. Öndeki isim bir sıfat gibi çalışır, bu yüzden genellikle tekildir.
Türkçede bazı eşyaların adı İngilizcedekinden farklı kurulur: “çamaşır makinesi”, “bulaşık makinesi”, “güneş gözlüğü”
Birleşik isimleri parça parça çevirme; her biri kalıplaşmış bir addır. “Çamaşır makinesi” washing machine, “bulaşık makinesi” dishwasher olur. “Güneş gözlüğü” Türkçede tekildir, ama İngilizcede sunglasses hep çoğuldur ve bitişik yazılır: my sunglasses are… Yazımı da Türkçeden çıkaramazsın: “web sitesi” ama website. Emin değilsen sözlüğe bak.
💡 Sıra Türkçedeki gibi: asıl şey sonda (bus stop = “otobüs durağı”).
💡 -(s)I ekini çevirme: credit card, “card of credit” ya da “bus's stop” değil.
💡 Birinci kelime genellikle tekil, çoğul eki sona gelir: toothbrush, two bus stops.
💡 Ayrı mı, tireli mi, bitişik mi? Emin değilsen tahmin etme, bir sözlüğe bak.
"Hi, I'm here for my appointment. Is this the check-in desk?"
"Yes — please use the self-service kiosk by the front door first."
"Great, thanks. Is there a parking lot nearby, or should I look for street parking?"
Alıştırma 1 · Doğru cümleyi seç
Which sentence uses a real compound noun?
Alıştırma 2 · Gerçekten var olan kelimeyi seç
Which word names a real everyday object?
Alıştırma 3 · Doğru yazımı seç
Which is the standard spelling?
Alıştırma 4 · Doğru yazımı seç
Which is the standard spelling?
Alıştırma 5 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 6 · Yazım biçimine göre gruplara ayır
0 / 6 yerleştirildi
Alıştırma 7 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 8 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 9 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 10 · Cevabı yaz
What do you call the online place where a company shows information about itself? (one word)
Alıştırma 11 · Cevabı yaz
What do you call the small tool you use to clean your teeth? (one word)
Alıştırma 12 · Cevabı yaz
What do you call a small piece of plastic you use to pay instead of cash? (two words)
Alıştırma 13 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the correct sentence: "The box mail is at the end of the driveway."
Alıştırma 14 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the correct sentence: "I checked the company web site for an hour."
Alıştırma 15 · Gerçek hayatta
You're filling out a school form for your child's emergency contact. Which entry makes sense in the "who is this person" field?
Alıştırma 16 · Gerçek hayatta
A friend asks what to wear if it starts raining on your walk. What compound noun do you answer with? (one word)
Alıştırma 17 · Sık yapılan hata: Türkçe adı kelimesi kelimesine çevirmek
Turkish: “Çamaşır makinemiz bozuldu.” Which English sentence is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için farklı türde beş soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
What do you call the paste you use to clean your teeth? (one word)
İyelik: 's ile sahiplik (possessive nouns)
İngilizcede sahiplik: tekil + 's, -s ile biten çoğullarda yalnızca kesme işareti, düzensiz çoğullar ve its ile it's arasındaki fark. Türkçeyle karşılaştırmalı.
Sayılabilen ve sayılamayan isimler
A/an ve çoğul ne zaman gerekir, some, much ve many nasıl kullanılır? “Bir tavsiye” ya da “bir bilgi” derken neden a piece of gerektiğini öğren.
İsim öbekleri (noun phrases)
İngilizcede isim öbeği: belirleyici, sıfatlar, asıl isim ve ondan sonra gelen ayrıntılar. Türkçede her şey ismin önünde, İngilizcede ise değil.
Tekil ve çoğul isimler
İngilizcede çoğul: -s/-es kuralı, city → cities ve leaf → leaves gibi değişiklikler, önemli istisnalar ve sayıdan sonra neden mutlaka çoğul gerektiği.