Turn it off, look after the kids – przy niektórych phrasal verbs dopełnienie może stać w dwóch miejscach, przy innych tylko w jednym. Po polsku zaimek stoi po czasowniku („wyłącz to”), po angielsku często musi wejść do środka.
Czego się nauczysz
Niektóre phrasal verbs są elastyczne, jeśli chodzi o miejsce dopełnienia – to czasowniki rozdzielne (separable). Inne są sztywne: dopełnienie zawsze stoi po całym wyrażeniu, nigdy w środku – to czasowniki nierozdzielne (inseparable).
Po polsku znaczenie siedzi w czasowniku z przedrostkiem („wyłączyć”, „odebrać”), którego nie da się rozciąć. Dlatego naturalnie traktujesz phrasal verb jak jeden blok. Z rzeczownikiem to często działa (turn off the light), ale po angielsku istnieje też druga kolejność: turn the light off – i przy zaimkach to ona jest obowiązkowa.
Przy rozdzielnym phrasal verb zaimek w roli dopełnienia (it, him, her, them, us, you, me) MUSI stać między czasownikiem a partykułą. Nigdy nie stawiasz go po partykule, choć rzeczownik może stać w obu miejscach.
To najczęstszy polski błąd. Mówisz „Wyłącz to”, „Odbierz ją”, „Oddaj mi go” – zaimek zaraz po czasowniku. Po angielsku zaimek wchodzi do środka: „Turn it off”, „Pick her up”, „Give it back”. Pomaga rytm: krótki zaimek jest nieakcentowany, a akcent pada na partykułę na końcu – turn it OFF, pick her UP.
Nie gub też partykuły. Polski przedrostek „już zrobił swoje” („załóż kurtkę”, „odbierz siostrę”), ale po angielsku bez on i up zdanie znaczy co innego albo jest błędne: „Put your coat on”, „Pick my sister up”.
Nierozdzielne phrasal verbs zachowują się jak czasownik z przyimkiem: dopełnienie – rzeczownik czy zaimek – stoi zawsze po całym wyrażeniu, nic nie wchodzi do środka.
Tu polski nawyk pomaga: „opiekuje się babcią” → „She looks after her grandmother”, „wpadłam na starego znajomego” → „I ran into an old friend”, „zajmę się tym” → „I'll deal with it”. Uważaj tylko, żeby po nauce zasady dla zaimków nie stosować jej wszędzie: „look her after” jest błędne.
Kalka z „Wyłącz to”. Przy rozdzielnym phrasal verb zaimek stoi między czasownikiem a partykułą – nigdy po partykule.
Look after jest nierozdzielne – nic, nawet zaimek, nie wchodzi między look i after (She looks after her).
„Odbierzesz ją ze szkoły?” – po polsku „ją” stoi po czasowniku, po angielsku her musi wejść do środka.
„Odebrać” kogoś to pick up. Bez up zdanie jest niepełne, bo samo pick znaczy „wybrać”, „zerwać”.
„Załóż kurtkę” – przedrostek „za-” odpowiada tu partykule on. Nie pomijaj jej.
„Oddaj mi to” – po angielsku zaimek przed partykułą: give it back.
Po polsku krótki zaimek stoi zaraz po czasowniku: „Wyłącz to”, „Odbierz ją ze szkoły”, „Oddaj mi go”
Przy rozdzielnych phrasal verbs zaimek idzie między czasownik a partykułę: „Turn it off”, „Pick her up from school”, „Give it back to me”. „Turn off it” i „pick up her” to błędy, nawet jeśli z rzeczownikiem obie kolejności są dobre.
Polskiego czasownika z przedrostkiem nie da się rozdzielić: „wyłączyć światło”, nie „łączyć światło wy-”
Angielska partykuła jest osobnym słowem, więc przy rozdzielnych czasownikach może się przesunąć: turn off the light / turn the light off. Przy nierozdzielnych (look after, run into, deal with) – tak jak po polsku – nic nie wchodzi do środka.
„Załóż kurtkę”, „Odbierz siostrę”, „Zapisz to” – całe znaczenie jest w jednym czasowniku
Po angielsku partykuła jest niezbędna, nawet gdy dopełnienie stoi w środku: „Put your coat on”, „Pick your sister up”, „Write it down”. „Put your coat” albo „Pick my sister from school” brzmią niekompletnie.
💡 „Wyłącz to” = Turn it off, „Odbierz ją” = Pick her up, „Oddaj to” = Give it back – zaimek w środku.
💡 Nierozdzielne (look after, run into, deal with, get over): dopełnienie zawsze na końcu, jak po polsku.
💡 Nie gub partykuły, nawet gdy dopełnienie stoi w środku: Put your coat on.
"Can you pick up the kids from school today?"
"Sure — should I drop them off at your place after?"
"That would be great. Can you also turn off the oven before you leave here?"
"Of course — I'll take care of everything."
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence with a pronoun object.
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawne zdanie
Which sentence is correct? ('look after' is inseparable)
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne słowo
Can you pick ___ my sister from school?
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawne zdanie
Which sentence is correct with 'run into' (inseparable, meaning meet by chance)?
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawną parę
Both sentences mean 'switch the lights off' and both are correct with a noun object: 'Turn ___ the lights.' / 'Turn the lights ___.'
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawną zasadę
Which rule applies to a pronoun object (it, him, her, them) with a separable phrasal verb?
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 9 · Przepisz z zaimkiem
Rewrite with a pronoun: 'Take off your shoes.' → 'Take ___ off.'
Ćwiczenie 10 · Przepisz z zaimkiem
Rewrite with a pronoun: 'Can you help out my brother?' → 'Can you help ___ out?'
Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj phrasal verbs do grup
Posortowano: 0 / 8
Ćwiczenie 12 · Pułapka: „Odbierz ją”
Polish: "Możesz ją odebrać z dworca?" Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correct sentence.
Czasowniki frazowe (phrasal verbs): podstawy
Pierwsze kroki z phrasal verbs: czasownik + partykuła (wake up, give up, look up). Partykuła działa jak polski przedrostek – nie wolno jej gubić.
Gramatyka phrasal verbs: czasowniki trzyczłonowe
Czasowniki trzyczłonowe (put up with, look forward to), różnica między partykułą a przyimkiem i dlaczego mówimy „looking forward to seeing you”.
Phrasal verbs przechodnie i nieprzechodnie
Turn off the lights (z dopełnieniem) czy the car broke down (bez dopełnienia): które phrasal verbs potrzebują dopełnienia i dlaczego bez „się”.
Znaczenie partykuł w phrasal verbs: up, out, on
Co znaczą partykuły w phrasal verbs: up to często „do końca”, out – „odkryć” albo „zniknąć”, on – „dalej”. Jak polskie przedrostki pomagają je zgadywać.