Put up with, look forward to, get away with – niektóre phrasal verbs dostają jeszcze przyimek i tworzą stałą, trzywyrazową całość. Po polsku to często jeden czasownik: znosić, nadrobić, wymyślić.
Czego się nauczysz
Większość phrasal verbs ma dwie części – czasownik i partykułę (give up, turn off). Niektóre dodają jeszcze przyimek i stają się czasownikami trzyczłonowymi (phrasal-prepositional verbs): czasownik + partykuła + przyimek.
Po polsku te znaczenia zwykle mieszczą się w jednym czasowniku: „znosić” (put up with), „cieszyć się na coś / nie móc się czegoś doczekać” (look forward to), „ujść na sucho” (get away with), „wymyślić” (come up with), „skończyć się” (run out of). Dlatego kusi, żeby zgubić któreś z trzech słów. Ucz się ich zawsze w komplecie.
Dwuczłonowe phrasal verbs bywają rozdzielne albo nierozdzielne. Trzyczłonowe są zawsze nierozdzielne: dopełnienie – rzeczownik czy zaimek – stoi po całym wyrażeniu. (Kilka rzadszych wyjątków wstawia dopełnienie po czasowniku, np. take someone up on an offer, ale te codzienne trzymają się zasady.)
Polski szyk jest swobodny („Tego hałasu już nie zniosę”), ale angielskie trzy słowa to jeden blok. Nie wstawiaj nic do środka: „put up with this noise”, „got away with it”.
Partykuła może wyglądać dokładnie jak przyimek, ale pełni inną funkcję. W „look after the kids” słowo after nie mówi o czasie (jak w „after lunch” = „po obiedzie”) – jest stałą częścią czasownika, który znaczy „opiekować się”. O tym, która to rola, decydują kontekst i znaczenie.
Czasem polski obraz pomaga: „patrzeć na kogoś z góry” to look down on someone. Częściej jednak trzeba się nauczyć połączenia na pamięć.
Czasownik trzyczłonowy kończy się prawdziwym przyimkiem, więc czasownik po nim przyjmuje formę -ing – to ta sama zasada co w lekcji o przyimku + -ing.
Największa pułapka to look forward to. Po polsku mówisz „Nie mogę się doczekać, żeby cię zobaczyć” albo „Cieszę się, że cię zobaczę”, więc kusi bezokolicznik („to see you”). Ale to jest tu przyimkiem: „I'm looking forward to seeing you.” I nie zamieniaj to na for, choć po polsku „czekasz na” coś: „looking forward to the weekend”.
Czasowniki trzyczłonowe są zawsze nierozdzielne – dopełnienie stoi po całym wyrażeniu, mimo że polski szyk jest swobodny.
Kalka z „nie mogę się doczekać, żeby cię zobaczyć”. To w look forward to to przyimek, więc dalej stoi -ing.
Po polsku „czekasz na” weekend, ale look forward zawsze łączy się z to.
Support znaczy „wspierać”, nie „znosić”. Znosić coś nieprzyjemnego = put up with (albo stand).
Wszystkie trzy części są obowiązkowe – bez up wyrażenie nic nie znaczy.
„Skończyło się nam mleko” nie ma przyimka, ale run out wymaga of przed rzeczą, której brakuje.
Po polsku często wystarcza jeden czasownik: „znosić”, „wymyślić”, „nadrobić”, „skończyć się”
Po angielsku te znaczenia wymagają trzech słów: put up with, come up with, catch up with/on, run out of. Bez któregokolwiek z nich zdanie jest błędne: „We've run out milk” – brakuje of.
„Nie mogę się doczekać, żeby cię zobaczyć”, „Czekam na weekend”
Look forward to łączy się z rzeczownikiem albo formą -ing, bo to jest przyimkiem: „I'm looking forward to seeing you”, „looking forward to the weekend”. Ani „to see you”, ani „for the weekend”.
„Nie znoszę tego hałasu”, „Jak ty to znosisz?”
Support to nie „znosić”, tylko „wspierać”. Do znoszenia czegoś nieprzyjemnego masz put up with („I can't put up with this noise”) albo stand/bear („I can't stand this noise”).
💡 Ucz się w komplecie trzech słów: put up with, look forward to, run out of, come up with.
💡 Look forward to + -ing albo rzeczownik: looking forward to seeing you / to the weekend.
💡 „Znosić” = put up with / stand, nie support.
"How do you put up with such a long commute?"
"Honestly, I just look forward to the podcast I listen to on the way."
"That makes sense. I always fall behind on emails when I'm stuck in traffic."
"Same — I spend the whole weekend trying to catch up with everything."
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawną odpowiedź
'Put up with' (meaning tolerate) is followed by:
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawne słowa
I don't know how she puts ___ all that noise every day.
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne słowo
We're really looking forward ___ the concert.
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawną odpowiedź
How many words make up a phrasal-prepositional verb like 'look forward to'?
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawną odpowiedź
In 'look after the kids', 'after' is functioning as:
Ćwiczenie 6 · Wskaż czasownik trzyczłonowy
Which of these is a phrasal-prepositional (three-word) verb?
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawne słowo
I can't believe he got ___ with cheating on the test.
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 9 · Uzupełnij zdanie
Fill in the missing word(s): She came ___ with a great idea. (invented)
Ćwiczenie 10 · Uzupełnij zdanie
Fill in the missing word: I'm really looking forward ___ the weekend.
Ćwiczenie 11 · Ułóż słowa we właściwej kolejności
Ćwiczenie 12 · Pułapka: „nie mogę się doczekać”
Polish: "Nie mogę się doczekać, żeby z tobą pracować." Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Which of these three-word combinations is a phrasal-prepositional verb?
Phrasal verbs przechodnie i nieprzechodnie
Turn off the lights (z dopełnieniem) czy the car broke down (bez dopełnienia): które phrasal verbs potrzebują dopełnienia i dlaczego bez „się”.
Znaczenie partykuł w phrasal verbs: up, out, on
Co znaczą partykuły w phrasal verbs: up to często „do końca”, out – „odkryć” albo „zniknąć”, on – „dalej”. Jak polskie przedrostki pomagają je zgadywać.
Najczęstsze phrasal verbs według sytuacji
Codzienne phrasal verbs pogrupowane według sytuacji: poranek, telefon, podróż, nauka i praca. I dlaczego brzmią naturalniej niż formalne czasowniki.
Phrasal verbs rozdzielne i nierozdzielne
Rozdzielne phrasal verbs (turn the light off) i nierozdzielne (look after the kids) oraz zasada dla zaimków: turn it off, nigdy „turn off it”.