Strona bierna: podstawy

B1 · Średnio zaawansowanyStrona bierna

The house was built in 1990. Uwaga przesuwa się z tego, kto coś zrobił, na to, co się stało.

Czego się nauczysz

  • Stronę bierną tworzymy z odpowiednią formą be + imiesłów (past participle), podobnie jak polskie „być / zostać + imiesłów”
  • W stronie biernej podmiotem jest to, czego dotyczy czynność, a nie ten, kto ją wykonuje
  • Wykonawcę podajesz z by (= przez) tylko wtedy, gdy jest ważny albo zaskakujący
  • Wiele polskich zdań z „się” („mówi się”, „uprawia się”) i bez podmiotu („ukradli mi auto”) po angielsku wymaga strony biernej

Przesunięcie uwagi

W zdaniu w stronie czynnej podmiot wykonuje czynność. W zdaniu w stronie biernej podmiot jej „doznaje”. Wykonawca schodzi na dalszy plan, a ważne staje się to, co stało się z czymś lub z kimś.

Dobra wiadomość: po polsku działa to tak samo. „Dzieci wybiły szybę” (strona czynna) → „Szyba została wybita” (strona bierna). Różnica dotyczy częstotliwości: w mowie wolimy zwykle „Wybili szybę”, „Szybę wybito” albo konstrukcję z „się”, a po angielsku strona bierna z be jest bardzo częsta, nawet w rozmowie.

"Active: The children broke the window."
"Passive: The window was broken."

Budowa strony biernej: be + imiesłów

Użyj odmienionej formy be (am/is/are, was/were…), a po niej imiesłowu czasownika głównego (built, written, spoken, eaten). Dopełnienie ze zdania czynnego staje się podmiotem zdania biernego. Jak po polsku: „jest używany” → is used, „został zbudowany w 1990 roku” → was built in 1990.

Pierwsza pułapka: imiesłów. Po be zawsze stoi imiesłów (trzecia forma), a w czasownikach nieregularnych różni się on od past simple: eat → ate → eaten. Mów „The cake was eaten by the kids.”, a nie „was ate”. Angielski imiesłów się też nie odmienia: zbudowany, zbudowana, zbudowane to zawsze built – dla the house i dla the houses.

Druga pułapka: konstrukcje z „się”. „W wielu krajach mówi się po angielsku” nie przekłada się słowo w słowo: „English speaks in many countries” znaczy, że to angielski mówi. Użyj strony biernej z be: „English is spoken in many countries.” Tak samo „Ryż uprawia się w Azji” → „Rice is grown in Asia”, a nie „Rice grows by farmers”. I nie zapominaj o be: „The house built in 1990” to nie jest pełne zdanie w stronie biernej.

Szczególny przypadek: urodziny. Po polsku mówimy „urodziłem się” (zwykły czasownik z „się”) albo potocznie „jestem urodzona w 1995”. Po angielsku to strona bierna w czasie przeszłym: „I was born in 1995”, nigdy „I born in 1995” ani „I am born in 1995”.

"The house was built in 1990."
"English is spoken in many countries."

Kiedy podać wykonawcę z by

Wykonawcę czynności wprowadza by, odpowiednik polskiego „przez”: „List został napisany przez Annę” → „The letter was written by Anna.” (Nie tłumacz tu „przez” jako through – through to „przez” w sensie „na wylot, poprzez”.)

Wykonawcę podawaj tylko wtedy, gdy ważne lub zaskakujące jest, kto to zrobił. Bardzo często się go pomija: jest nieznany, nieistotny, oczywisty albo wynika z kontekstu. „By someone” czy „by people” nic nie wnoszą – tak jak „przez kogoś” po polsku.

Wskazówka: polskie zdania bez podmiotu („Ukradli mi wczoraj samochód”, „Ukradziono mi samochód”, „Most oddano w zeszłym roku”) po angielsku najnaturalniej brzmią w stronie biernej, z rzeczą jako podmiotem: „My car was stolen last night.” Żadnego „Was stolen my car” ani „Stole my car” – zdanie musi mieć podmiot.

"The letter was written by Anna. (the agent matters here)"
"My car was stolen last night. (we don't know who)"

Prawdziwy angielski

"The bridge was completed last year."
"This song was recorded by a famous band."
"The report is being reviewed now."
"Rice is grown in many parts of Asia."

Uwaga

✗English speaks in many countries.
✓English is spoken in many countries.

Kalka z „mówi się po angielsku”. Bez be + imiesłów zdanie mówi, że to angielski mówi.

✗The house built in 1990.
✓The house was built in 1990.

Bez formy be nie ma strony biernej: pomyśl „został zbudowany” → was built.

✗The cake ate by the kids.
✓The cake was eaten by the kids.

Po be stoi imiesłów (eaten), nie past simple (ate) – a samo be też nie może zniknąć.

✗I am born in 1995.
✓I was born in 1995.

Kalka z potocznego „jestem urodzony w 1995”. Narodziny to przeszłość: I was born.

✗Was stolen my car last night.
✓My car was stolen last night.

Kalka z „Ukradziono mi samochód”. Angielskie zdanie musi mieć podmiot – zrób nim rzecz, której dotyczy czynność.

✗My car was stolen by someone last night.
✓My car was stolen last night.

Jeśli nie wiesz, kto to zrobił, albo to nieważne, pomiń by: „by someone” nic nie wnosi.

Porównanie z polskim

Polska strona bierna: „List został napisany przez Annę”, „Raport jest teraz sprawdzany”

Po angielsku budowa jest podobna, co bardzo pomaga: być/zostać → be, imiesłów → imiesłów, przez → by. „The letter was written by Anna.” „The report is being reviewed now.” Różnice: angielski imiesłów się nie odmienia (written, nigdy żadne „writtens”), a strony biernej z be używa się po angielsku znacznie częściej niż po polsku.

Konstrukcje z „się”: „Tu mówi się po angielsku”, „Ryż uprawia się w Azji”, „Ten dom się buduje”

Angielski nie ma takiej formy z „się”. Sam czasownik czynny zmienia sens: „English speaks” = angielski mówi. Użyj be + imiesłów z rzeczą jako podmiotem: „English is spoken in many countries.” „Rice is grown in many parts of Asia.” „The house is being built.”

Formy bezosobowe i 3. osoba liczby mnogiej bez podmiotu: „Ukradziono mi samochód”, „Ukradli mi auto”, „Muzeum otwarto w 1920 roku”

Po angielsku zdanie potrzebuje podmiotu, a najnaturalniejszym wyjściem jest strona bierna: „My car was stolen last night.” „The museum was opened in 1920.” W rozmowie powiesz też „Someone stole my car”, ale nigdy „Stole my car”. I nie mieszaj strony czynnej z bierną: „The museum opened in 1920 by the city” to błąd.

„Urodziłem się w 1995 roku”, potocznie „Jestem urodzona w 1995”

Po angielsku to strona bierna w przeszłości: be born. Mówiąc, kiedy lub gdzie ktoś się urodził, używaj was/were: „I was born in 1995.” „She was born in Kraków.” Nigdy „I born” ani „I am born”.

💡 „Mówi się po angielsku” → English is spoken: rzecz jest podmiotem, a czasownik to be + imiesłów.

💡 „Ukradziono mi samochód” → My car was stolen. Zdanie zawsze potrzebuje podmiotu.

💡 Przez → by. I bardzo często wcale nie musisz mówić, kto to zrobił.

💡 Po be zawsze imiesłów: was eaten, was written, was built. A „urodziłem się” = I was born.

Z życia wzięte: rozmowa o nowościach

"Did you hear? The old cinema on Main Street is being renovated."

"Really? Who's doing the work?"

"Not sure — I just know it was bought by a local investor last year."

"Nice, I hope it reopens soon."

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct passive sentence.

Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct passive sentence.

Ćwiczenie 3 · Wybierz pasujące zdanie w stronie czynnej

Choose the active sentence that matches: 'The window was broken by the children.'

Ćwiczenie 4 · Wybierz najbardziej naturalne zdanie

Nobody knows who took my car. Which passive sentence is the most natural?

Ćwiczenie 5 · Wybierz zdanie, które skupia się na czynności

Which sentence puts the focus on the action, not who did it?

Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct passive sentence.

Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct passive sentence.

Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct passive sentence.

Ćwiczenie 9 · Przepisz zdanie w stronie biernej

Rewrite in the passive: 'Someone painted this wall.'

Ćwiczenie 10 · Przepisz zdanie w stronie biernej

Rewrite in the passive, naming the agent: 'Shakespeare wrote Hamlet.'

Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj zdania do grup

The email was sent yesterday.
The cake was baked by my mom.
The window is being cleaned.
The bridge was designed by an engineer.

Posortowano: 0 / 4

Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: konstrukcja z „się”

Polish: "Ryż uprawia się w wielu częściach Azji." Which English sentence is correct?

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Pytanie 1 / 5

Wynik: 0/0

Choose the correct passive sentence.

Co już umiesz

  • Stronę bierną tworzymy z be + imiesłów, jak „być / zostać + imiesłów”: was built, is spoken. Imiesłów się nie odmienia.
  • W stronie biernej podmiotem jest to, czego dotyczy czynność.
  • Wykonawcę podajesz z by (= przez) tylko wtedy, gdy jest ważny lub zaskakujący.
  • Zdania z „się” („mówi się”) i bez podmiotu („ukradziono mi”) często wymagają po angielsku strony biernej; „urodziłem się” = I was born.
Zobacz wszystkie lekcje z tej kategorii