Strona bierna dla zaawansowanych

Więcej niż podstawowa strona bierna

Gdy podstawowa strona bierna (strona bierna = passive voice) jest już opanowana, warto poznać kilka bardziej zaawansowanych konstrukcji: osobę jako podmiot przy czasownikach z dwoma dopełnieniami, bezokolicznik bierny, formy bierne z being oraz bardzo częste needs to be done.

Po polsku te same treści wyrażamy zwykle bez podmiotu: formą bezosobową („Dano mi…”, „Zaproponowano mi…”), słowem „trzeba” („Trzeba to naprawić”) albo zdaniem z „ktoś” („Nie lubię, kiedy ktoś mi przerywa”). Angielski potrzebuje podmiotu, więc buduje zdanie inaczej – i właśnie tu powstają błędy.

Osoba staje się podmiotem

Czasowniki give, send, offer, show, tell mają dwa dopełnienia: osobę (dopełnienie dalsze, po polsku w celowniku: „mi”, „nam”, „jej”) i rzecz (dopełnienie bliższe). W polskiej stronie biernej podmiotem może być tylko rzecz: „Książka została mi dana” brzmi sztywno, a „Zostałem dany książkę” w ogóle nie istnieje. Mówimy więc „Dano mi książkę” albo „Dostałem książkę”. Po angielsku najczęściej podmiotem zostaje właśnie osoba: „I was given a book.” „She was told the news yesterday.”

Pomaga myślenie o „dostawaniu”: „Dostaliśmy zaproszenie” → „We were sent an invitation”, „Dostałam/Dostałem świetną propozycję” → „I was offered a great opportunity”. Nie kopiuj polskiego zdania bez podmiotu: „Was given me a book” ani „It was sent us an invitation” to błędy.

Uwaga: to działa tylko z niektórymi czasownikami. Z say, explain, describe i suggest osoba nie może być podmiotem. „Powiedziano mi, że…” to „I was told that…”, nigdy „I was said that…”, a „Wyjaśniono mi zasady” to „The rules were explained to me”.

Wersja z rzeczą jako podmiotem też jest poprawna, ale wymaga to przed osobą i często brzmi oficjalnie, jak polskie „Książka została mi dana”: „A book was given to me.” Natomiast „I was given to a book” jest błędem: gdy osoba jest podmiotem, przed rzeczą nie ma żadnego to.

Bezokolicznik bierny i forma bierna z being

Po niektórych czasownikach pojawia się bezokolicznik bierny: to be + imiesłów. Po polsku w takiej sytuacji najczęściej mówimy „Trzeba to naprawić” – bezosobowo i z bezokolicznikiem czynnym. Stąd błąd „This needs to fix”, który znaczy, że to coś samo ma coś naprawić. Poprawnie: „This needs to be fixed”, czyli dosłownie „to musi zostać naprawione”.

Po czasownikach takich jak hate, like, enjoy, avoid czy mind często stoi gerund bierny (forma -ing): being + imiesłów. „He hates being told what to do” to po polsku „Nie znosi, kiedy ktoś mu mówi, co ma robić” – zdanie z „kiedy ktoś”, którego nie da się przenieść słowo w słowo. Myśl o „byciu”: być pouczanym, być przerywanym → being told, being interrupted. Po hate i like możliwy jest też bezokolicznik bierny („He hates to be told what to do”), po enjoy, avoid i mind – tylko being.

Ta sama forma being + imiesłów tworzy stronę bierną w czasie ciągłym: „The car is being repaired right now.” Po polsku mówimy „Samochód jest teraz naprawiany” – bez żadnego odpowiednika being, bo polski imiesłów niedokonany sam pokazuje, że czynność trwa. Dlatego Polacy często piszą „The car is repaired right now”, a to znaczy raczej „samochód jest (już) naprawiony” – stan, nie trwająca czynność. Z kolei „The car is repairing” znaczyłoby, że samochód sam coś naprawia.

Needs to be + imiesłów

To bardzo częsta, codzienna konstrukcja: mówi, że coś trzeba zrobić, ale nie mówi kto. Odpowiada polskim „trzeba”, „należy”, „wymaga”: „Plan trzeba przemyśleć od nowa” → „The plan needs to be reconsidered”, „Ten raport wymaga poprawek” → „This report needs to be revised.”

Nie zapominaj o to be: „This report needs revised” spotkasz w niektórych dialektach (np. w Szkocji i części USA), ale w standardowym angielskim to błąd. Inna poprawna forma to needs + -ing: „This report needs revising.” A polskie „trzeba poprawić” nie daje „needs to revise” – to znaczyłoby, że raport sam ma coś poprawić.

Prawdziwy angielski

Uwaga

Porównanie z polskim

Ćwiczenia

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Powiązane lekcje gramatyki