Części mowy znasz z lekcji polskiego. W angielskim pomagają wybrać właściwą formę słowa i jego miejsce w zdaniu – na przykład zdecydować, czy potrzebujesz quick, czy quickly.
Czego się nauczysz
Każde słowo w angielskim zdaniu ma swoją rolę: jedne nazywają ludzi i rzeczy (rzeczowniki), inne je zastępują (zaimki), jeszcze inne wyrażają czynność albo stan (czasowniki), niektóre opisują (przymiotniki i przysłówki), a małe słowa gramatyczne łączą i porządkują zdanie (przedimki i określniki, przyimki, spójniki). Prawie wszystkie te nazwy znasz z polskiej gramatyki – to duże ułatwienie. Nowością są tylko przedimki a, an i the, których w polskim w ogóle nie ma.
Celem tej lekcji nie jest wkuwanie nazw. Chodzi o to, żeby rozpoznać rolę słowa i dobrze go użyć: jaką formę wybrać, czy rzeczownik potrzebuje przedimka i w którym miejscu zdania słowo ma stać.
Rzeczownik nazywa osobę, miejsce, rzecz albo pojęcie: driver, kitchen, coffee, plan. Zaimek zastępuje rzeczownik, żeby go nie powtarzać: „My sister called. She sounds busy.” Uwaga: po polsku wystarczy „Wydaje się zajęta”, bez podmiotu, bo końcówka czasownika mówi, o kogo chodzi. Po angielsku zaimek jest obowiązkowy: „She sounds busy”, nigdy samo „Sounds busy”. Czasownik wyraża czynność, stan albo sytuację: „She works downtown.” „He seems tired.” Przymiotnik opisuje rzeczownik: „a busy schedule”. Przysłówek dopowiada coś o czasowniku, przymiotniku albo całym zdaniu i często odpowiada na pytania jak?, kiedy?, jak bardzo?: „She works quickly.” „He is extremely tired.”
Dobra wiadomość: polski też odróżnia przymiotnik od przysłówka – szybki/szybko, dobry/dobrze. Angielskie -ly odpowiada mniej więcej polskiemu -o/-e: quick → quickly (szybki → szybko). „She works quick” da się zrozumieć, ale to błąd – tak jak po polsku „pracuje szybka”. Kilka przysłówków nie ma -ly (fast, hard, well), a niektóre słowa z -ly są przymiotnikami: friendly, lovely („a friendly neighbor”). Przymiotnik stoi przed rzeczownikiem, tak jak zwykle po polsku, ale nigdy się nie odmienia: a busy day, two busy days.
Przedimki i określniki (a, an, the, this, my, some…) stoją tuż przed rzeczownikiem i pokazują, o który chodzi: „a coffee” (jakaś kawa, dowolna), „the coffee” (ta konkretna kawa, o której wie też twój rozmówca). Przyimek łączy rzeczownik z resztą zdania i często pokazuje czas albo miejsce: at nine, in the kitchen, for a trip. Spójnik łączy słowa, grupy słów albo całe zdania: and, but, so, because.
Te słowa same prawie nic nie znaczą, ale bez nich zdanie się rozpada: „I have interesting book” (brakuje przedimka), „I wanted coffee it was closed” (brakuje spójnika). Przyimków nie tłumacz słowo w słowo: „na lotnisku” to „at the airport”, a „przyjechaliśmy na lotnisko” to „We arrived at the airport” – nie „on the airport” ani „to the airport”.
Po polsku część mowy zwykle widać po końcówce: piękno (rzeczownik) → piękny (przymiotnik) → pięknie (przysłówek); praca (rzeczownik) → pracować (czasownik). W angielskim wiele słów ma tę samą formę w różnych rolach. Work to rzeczownik w „My work starts at nine” i czasownik w „I work every weekday” – pisze się i wymawia tak samo. Clean to czasownik w „I clean my room” i przymiotnik w „My room is clean”.
Dlatego w angielskim nie patrz tylko na wygląd słowa, ale na jego miejsce w zdaniu. Po my albo the to często rzeczownik, po I, you czy she – często czasownik. A gdy formy są różne, wybierz tę, która pasuje do miejsca: beauty to rzeczownik („piękno”), beautiful – przymiotnik („piękny”). Przed flower potrzebujesz przymiotnika: „a beautiful flower”, nie „a beauty flower”.
W polskim nie ma przedimków, więc a, an i the trzeba się po prostu nauczyć – nie da się ich „przetłumaczyć”. Angielski używa ich bez przerwy, nawet gdy znaczenie wydaje się oczywiste: „Ona jest pielęgniarką” to „She is a nurse”, nie „She is nurse”. Prawie każdy policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej potrzebuje przed sobą a, an, the albo innego określnika (my, this, that).
A i an oznaczają jedną, dowolną rzecz; the – coś konkretnego, co rozmówca może rozpoznać. Między a i an decyduje dźwięk następnego słowa, nie litera: an przed samogłoską w wymowie (an hour, an engineer, an interesting book), a w pozostałych przypadkach (a university, a European trip – bo wymawiasz je od dźwięku „ju”).
Kalka z „Ona jest pielęgniarką”. Po angielsku zawód w liczbie pojedynczej potrzebuje a/an.
Po polsku „Jest bardzo szybką biegaczką” – bez żadnego dodatkowego słowa. Po angielsku runner potrzebuje przedimka, nawet gdy przed nim stoi przymiotnik.
Przed samogłoską w wymowie używasz an. Decyduje dźwięk słowa, które stoi tuż po przedimku – tu interesting.
Beauty to rzeczownik („piękno”), beautiful – przymiotnik („piękny”). Przed rzeczownikiem potrzebujesz przymiotnika.
Tak jak po polsku „mówi dobrze”, a nie „mówi dobry”: good to przymiotnik, well – przysłówek, który opisuje, jak ona mówi.
Po polsku wystarczy „Wydaje się zajęta”. Po angielsku zaimek podmiotu jest obowiązkowy.
Po polsku „angielski” i „poniedziałek” piszemy małą literą, ale po angielsku języki i dni tygodnia zawsze piszesz wielką.
Kalka z „na lotnisko/na lotnisku”. Z konkretnym miejscem, takim jak lotnisko czy dworzec, mówisz arrive at (z miastem albo krajem – arrive in).
Po polsku część mowy zdradza końcówka: piękno → piękny → pięknie, praca → pracować
W angielskim wiele słów nie zmienia formy: work to rzeczownik („My work starts at nine”) i czasownik („I work every weekday”). O roli słowa decyduje jego miejsce w zdaniu – co stoi przed nim i po nim.
Polski odróżnia przymiotnik od przysłówka: szybki/szybko, dobry/dobrze, uważny/uważnie
Angielski robi to samo, zwykle za pomocą -ly: quick/quickly, careful/carefully, natomiast para good/well działa jak dobry/dobrze. Jeśli słowo opisuje czynność, potrzebujesz przysłówka: „She works quickly”, „She speaks English very well”.
W polskim nie ma przedimków: „Ona jest pielęgniarką”, „Mam ciekawą książkę”
Po angielsku policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej prawie zawsze potrzebuje a/an, the albo innego określnika: „She is a nurse”, „I have an interesting book”. A czy an wybierasz według pierwszego dźwięku następnego słowa.
Po polsku podmiot często znika: „Moja siostra dzwoniła. Wydaje się zajęta.”, „Pada.”, „Ważne jest, żeby się uczyć.”
Po angielsku każde zdanie potrzebuje podmiotu: „She sounds busy.”, „It's raining.”, „It's important to study.” Gdy nie ma konkretnej osoby ani rzeczy, wstawiasz it.
Po polsku dni tygodnia, miesiące, języki i przymiotniki narodowości piszemy małą literą: „w poniedziałek”, „w marcu”, „mówię po angielsku”, „polska firma”
Po angielsku wszystkie te słowa piszesz wielką literą: „on Monday”, „in March”, „I speak English”, „a Polish company”. Zaimek I też zawsze jest wielką literą.
💡 Słowo opisuje, jak coś się dzieje (works, speaks, drives)? Potrzebujesz przysłówka – zwykle z -ly albo well zamiast good.
💡 Po my albo the to zwykle rzeczownik, po I albo she – zwykle czasownik.
💡 Policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej prawie nigdy nie stoi sam: dodaj a/an, the albo my.
"What's Alex like?"
"He's really organized. He always plans meetings a day early."
"That's helpful — I'm always the one running late!"
Ćwiczenie 1 · Określ część mowy
In "My neighbor walks her dog every morning," what part of speech is neighbor?
Ćwiczenie 2 · Określ część mowy
In "The tired driver stopped quickly," what part of speech is quickly?
Ćwiczenie 3 · Wybierz właściwe zdanie
Which sentence uses work as a verb?
Ćwiczenie 4 · Wybierz właściwe zdanie
Which sentence uses clean as an adjective?
Ćwiczenie 5 · Posegreguj słowa
Posortowano: 0 / 6
Ćwiczenie 6 · Ułóż zdanie
Ćwiczenie 7 · Ułóż zdanie
Ćwiczenie 8 · Ułóż zdanie
Ćwiczenie 9 · Uzupełnij zdanie
Complete with the correct preposition: "We arrived ___ the airport at six." (one word)
Ćwiczenie 10 · Uzupełnij zdanie
Complete with the correct conjunction: "I wanted to go for a walk, ___ it started raining." (one word)
Ćwiczenie 11 · Uzupełnij zdanie
Complete with the correct article: "She works as ___ engineer." (one word)
Ćwiczenie 12 · Popraw błąd
Fix the mistake and type the correct sentence: "I have a interesting book."
Ćwiczenie 13 · Popraw błąd
Fix the mistake and type the correct sentence: "This is a beauty flower."
Ćwiczenie 14 · Sytuacja z życia
You're introducing a coworker: "This is Maria. She started last week." What part of speech is She?
Ćwiczenie 15 · Pułapka: zawód bez przedimka
Polish: "Mój brat jest inżynierem." Polish has no articles. Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
In "He speaks English fluently," what part of speech is fluently?
Podstawowe pojęcia gramatyczne
Zdanie, podmiot, orzeczenie, dopełnienie, phrase i clause: z czego zbudowane jest angielskie zdanie i dlaczego podmiot nie może zniknąć.
Zgoda podmiotu z orzeczeniem
Zgoda czasownika z podmiotem w present simple: forma podstawowa z I/you/we/they, -s z he/she/it, am/is/are, do/does i there is / there are.
Szyk zdania: podstawy
Podstawowy szyk angielskiego zdania (podmiot, czasownik, dopełnienie) i miejsce określeń czasu, miejsca i częstotliwości, takich jak always i usually.
Have i has
Kiedy have, a kiedy has: I/you/we/they kontra he/she/it, pytania i przeczenia z do/does oraz typowe błędy Polaków, np. „I have 30 years”.