Purchase czy buy. I would like to inform you czy Just so you know. To samo znaczenie, inny rejestr.
Czego się nauczysz
Angielski formalny i nieformalny często mówią to samo zupełnie innymi słowami. Żaden z nich nie jest gramatycznie „bardziej poprawny”: wybór zależy od sytuacji, od tego, z kim rozmawiasz, i od tego, czy kontekst jest oficjalny, czy prywatny.
Po polsku dużą część tej pracy wykonuje wybór między „ty” a „Pan/Pani”: „Możesz mi wysłać…?” kontra „Czy mógłby Pan wysłać…?”. Po angielsku jest tylko you – i dla szefowej, i dla najlepszego przyjaciela. Różnicę słychać w słowach, w budowie zdania i w gotowych formułkach.
Angielski formalny często sięga po dłuższe słowo pochodzenia łacińskiego tam, gdzie nieformalny używa krótkiego, zwykłego słowa albo phrasal verb: purchase/buy, commence/start, assistance/help, obtain/get, resolve/sort out, determine/find out.
Część tych formalnych słów rozpoznasz od razu, bo to internacjonalizmy znane z polskiego urzędowego stylu: inform – informować, verify – weryfikować, consult – konsultować. Pamiętaj tylko, że w swobodnej rozmowie brzmią sztywno: wśród znajomych native speakerzy wolą get, start, find out i sort out.
Uważaj też na fałszywych przyjaciół, którzy często pojawiają się w e-mailach służbowych. „Aktualny” to current albo up-to-date, a nie actual (= rzeczywisty, faktyczny). „Ewentualnie” to possibly albo alternatively, a nie eventually (= w końcu, ostatecznie). „Realizować projekt” to carry out albo implement a project, a nie realize (= uświadomić sobie, zrozumieć).
Teksty formalne zwykle unikają form ściągniętych, chętnie używają strony biernej, żeby brzmieć bezosobowo i oficjalnie, i budują pełniejsze zdania. Angielski nieformalny swobodnie używa form ściągniętych i woli zdania bezpośrednie, w stronie czynnej, osobowe.
Formy ściągnięte to w praktyce wybór rejestru: „I'm”, „don't”, „can't” w rozmowie i w luźnym e-mailu, „I am”, „do not”, „cannot” w tekście formalnym. Gonna, wanna i gotta (= going to, want to, have got to) są jeszcze bardziej potoczne: normalne w mowie, ale nie w formalnym tekście („I gotta go” → „I have to go”). Styl bezosobowy znasz z polskich pism urzędowych („Wyniki zostały przeanalizowane przez komisję”). Jedno ostrzeżenie: polski styl urzędowy znosi bardzo długie zdania z wieloma zdaniami podrzędnymi. Po angielsku formalny tekst brzmi lepiej, gdy zdania są pełne, ale jasne – formalny nie znaczy zawiły.
Listy i e-maile mają stałe formułki zależne od rejestru: formalny list do osoby, której nazwiska nie znasz, zaczyna się w brytyjskim angielskim od „Dear Sir or Madam,” i kończy „Yours faithfully,”; nieformalna wiadomość zaczyna się po prostu od „Hi,” i kończy „Best,” albo „Thanks,”.
Jeśli znasz nazwisko, napisz „Dear Ms. Carter,” i w brytyjskim angielskim zakończ „Yours sincerely,”. W amerykańskim angielskim najczęstsze formalne zakończenie to „Sincerely,”, a zamiast „Dear Sir or Madam” często widać „To whom it may concern,” (kropka po Mr./Ms. jest amerykańska; w brytyjskim często pisze się Mr/Ms bez kropki). W codziennych e-mailach służbowych najczęściej spotkasz „Kind regards,” albo „Best regards,” – to najbliższe odpowiedniki naszego „Pozdrawiam” i „Z poważaniem”.
Nie tłumacz formułek słowo w słowo. „Z poważaniem” to nie „With respect”, „Pozdrawiam” to nie „Greetings”, a „Szanowny Panie” to po prostu „Dear Sir,” albo – lepiej – „Dear Mr. Patel,”. „Dear” nie ma w sobie nic poufałego: to neutralne powitanie, także do obcej osoby. „W załączniku przesyłam” to „Please find attached” (formalnie) albo „I've attached…” (neutralnie), a „Uprzejmie informuję” to „I would like to inform you” albo po prostu „Please note that…”, nigdy „I kindly inform you”. I nie dziw się, gdy angielskojęzyczny partner szybko przechodzi na imiona: to nie brak szacunku, tylko zwyczaj.
„Z poważaniem” i „Pozdrawiam” to polskie formułki. Po angielsku e-mail służbowy kończy się „Kind regards,” albo „Best regards,”, a formalny list – „Yours sincerely,” / „Yours faithfully,” (BrE) albo „Sincerely,” (AmE).
Kalka z „Uprzejmie informuję”. Po angielsku brzmi to dziwnie; powiedz „Please note that…” albo „I would like to inform you that…”.
„W załączniku przesyłam” nie tłumaczy się słowo w słowo. Napisz „Please find attached…” (formalnie) albo „I've attached the report.” (neutralnie).
„Aktualny” to current albo up-to-date. Actual znaczy „faktyczny, rzeczywisty”.
W służbowym e-mailu do kogoś, kogo słabo znasz, unikaj „Hey,”, zwrotów w stylu „just wanted to” i zwykle form ściągniętych. Bez „Pana” to sformułowania budują formalny ton.
Zbyt formalne słowa w luźnej wiadomości czy rozmowie ze znajomymi brzmią sztywno i nienaturalnie, choć są gramatycznie poprawne.
Rejestr ma być spójny w całym tekście: formalne powitanie, a po nim potoczne słowa („gotta”, „super”) brzmią niekonsekwentnie, choć każde słowo jest poprawne.
Po polsku forma zwracania się od razu ustala rejestr: „Czy mógłby Pan…?” albo „Możesz…?”
Po angielsku jest tylko you. Nie szukaj angielskiego „Pana”: on nie istnieje. Ton zależy od doboru słów (purchase zamiast buy), pełnych form (I am unable to zamiast I can't), budowy zdania i gotowych formułek. W pracy anglojęzyczni rozmówcy szybko przechodzą na imiona (zwłaszcza w amerykańskim angielskim) i nie jest to brak szacunku: grzeczność tkwi w sformułowaniu, nie w zaimku.
Polski styl urzędowy też lubi słowa łacińskie: informować, weryfikować, konsultować, realizować
To pomaga rozpoznać formalny rejestr: inform, verify, consult. Typowe dla angielskiego jest to, że stroną nieformalną często jest phrasal verb (sort out, find out, look over), a formalną – jedno słowo łacińskie (resolve, determine, review). Uważaj jednak na fałszywych przyjaciół: actual ≠ aktualny, eventually ≠ ewentualnie, realize ≠ realizować.
Polskie formułki – „Szanowny Panie”, „Uprzejmie informuję”, „W załączniku przesyłam”, „Z poważaniem”, „Pozdrawiam” – są stałe, tak jak angielskie
Nie tłumaczysz ich słowo w słowo, tylko zamieniasz na angielskie odpowiedniki: „Szanowni Państwo,” → „Dear Sir or Madam,” albo „To whom it may concern,”; „Szanowny Panie,” (do znanej osoby) → „Dear Mr. Patel,”; „W załączniku przesyłam” → „Please find attached” / „I've attached”; „Z poważaniem” / „Pozdrawiam” → „Kind regards,” / „Best regards,” (w formalnym liście brytyjskim „Yours sincerely,” / „Yours faithfully,”, w amerykańskim „Sincerely,”). „With respect”, „Greetings”, „Respected Sir” i „I kindly inform you” w e-mailach się nie sprawdzają.
💡 Po angielsku nie ma „Pana” ani „Pani”: formalny ton budują słowa, pełne formy i gotowe formułki.
💡 Phrasal verb (sort out, find out) = bardziej potocznie; jedno słowo łacińskie (resolve, determine) = bardziej formalnie.
💡 W tekście formalnym: do not, cannot, I am zamiast don't, can't, I'm.
💡 Nigdy nie tłumacz formułek słowo w słowo: Dear…, Kind regards / Yours faithfully, Please find attached.
"Dear Ms. Carter, I am writing to request a copy of last month's invoice. I would appreciate your prompt attention to this matter."
"Hey, could you send me last month's invoice when you get a sec? Thanks!"
Ćwiczenie 1 · Wybierz bardziej formalne słowo
Which word is more FORMAL?
Ćwiczenie 2 · Wybierz bardziej potoczne słowo
Which word is more INFORMAL?
Ćwiczenie 3 · Wybierz odpowiednie zdanie
Which sentence is more appropriate in a formal business email?
Ćwiczenie 4 · Wybierz bardziej formalne zdanie
Which is more typical of FORMAL written English?
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawną wersję formalną
'I can't make it to the meeting.' Rewritten more formally, this becomes...
Ćwiczenie 6 · Wybierz właściwe zakończenie listu
Which closing is appropriate for a FORMAL letter to someone whose name you don't know?
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawny opis
Contractions (don't, can't, it's) are...
Ćwiczenie 8 · Wybierz formalny odpowiednik
'Sort out' (informal phrasal verb) has a more formal single-word equivalent:
Ćwiczenie 9 · Przepisz zdanie bardziej formalnie
Rewrite more formally: 'I gotta go now.'
Ćwiczenie 10 · Wybierz bardziej potoczną wersję
Which is a more INFORMAL way to say: 'We regret to inform you that your application was unsuccessful.'?
Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj do grup
Posortowano: 0 / 8
Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: zakończenie e-maila przetłumaczone słowo w słowo
Polish: "Z poważaniem," (closing a professional email to a client you have written to before). Which English closing is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Which is more formal?
Grzeczność i łagodzenie wypowiedzi
Could you…?, I was wondering if…, I'm afraid…: łagodź prośby i złe wiadomości po angielsku, tak jak po polsku robisz to trybem przypuszczającym.
Rejestr i styl: przegląd
Od artykułu naukowego po SMS: rejestr w angielskim to skala. Nominalizacja, strona bierna, formy ściągnięte i elipsa – zależnie od odbiorcy i celu.
Angielski standardowy i niestandardowy
Ain't, they was, I seen, them books: formy niestandardowe, ale z własnymi regułami. Gdzie pasują i dlaczego na egzaminie liczy się standard.
Formy skrócone i elipsa w mowie
Got it!, Want some?, Been waiting long?: jak swobodny angielski pomija podmiot i czasownik posiłkowy na początku zdania, gdy wszystko jest jasne.