Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

Główna idea

Niektóre rzeczowniki nazywają rzeczy, które da się policzyć po kolei: one apple, two apples, three chairs. To rzeczowniki policzalne – mają liczbę pojedynczą i mnogą, a w liczbie pojedynczej potrzebują przed sobą a albo an.

Inne nazywają coś, o czym myślimy jako o całości, a nie o osobnych sztukach: water, rice, furniture, information. To rzeczowniki niepoliczalne – nie biorą a/an i zwykle nie mają liczby mnogiej (nie ma „informations” ani „furnitures”).

Polski też ma rzeczowniki niepoliczalne (woda, ryż, cukier), więc sama idea nie jest nowa. Kłopot w tym, że listy się nie pokrywają: „informacja”, „rada” i „wiadomość” po polsku liczymy (dwie informacje, trzy rady), „meble”, „pieniądze” i „włosy” są po polsku w liczbie mnogiej, a po angielsku information, advice, news, furniture, money i hair są niepoliczalne. Te słowa po prostu trzeba zapamiętać.

A, an i liczba mnoga z rzeczownikami policzalnymi

Policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej prawie zawsze potrzebuje czegoś przed sobą – zwykle a albo an. A stawiamy przed spółgłoską w wymowie, an przed samogłoską w wymowie: a laptop, a schedule, an appointment, an umbrella.

Polski nie ma przedimków, dlatego Polakom łatwo powiedzieć „I need chair” albo „She has laptop”. Po angielsku to błąd: I need a chair, She has a laptop.

Gdy mówisz o więcej niż jednej rzeczy, rzeczownik policzalny przyjmuje formę liczby mnogiej: one appointment → two appointments, one delivery → three deliveries. (Zasady pisowni liczby mnogiej znajdziesz w lekcji „Liczba pojedyncza i mnoga rzeczowników” – tutaj chodzi o to, kiedy w ogóle liczymy.)

Rzeczownik w liczbie mnogiej nie bierze a/an: appointments, ale nigdy „an appointments”.

Some z rzeczownikami policzalnymi i niepoliczalnymi

Some pasuje do obu rodzajów rzeczowników. Z policzalnym znaczy „kilka” – nieokreśloną liczbę: „I bought some apples” (więcej niż jedno, liczba nie ma znaczenia).

Z niepoliczalnym znaczy „trochę” – nieokreśloną ilość: „I bought some rice.”

Po polsku w takich zdaniach często nie mówimy nic, tylko używamy dopełniacza: „Kup ryżu”, „Chcesz kawy?”. Po angielsku samo „Would you like coffee?” jest możliwe, ale w propozycjach i uprzejmych prośbach najnaturalniej brzmi some: „Would you like some coffee?” „Can I get some napkins, please?”

Much czy many

Many łączy się z policzalnymi rzeczownikami w liczbie mnogiej: how many guests, many people, not many tickets left.

Much łączy się z niepoliczalnymi: how much time, not much furniture, too much noise.

Po polsku „ile”, „dużo” i „mało” pasują do wszystkiego („ile jabłek?”, „ile czasu?”), a „wiele” mówimy nawet o czasie („wiele czasu”). Dlatego przed much/many zawsze zadaj sobie pytanie: czy to da się policzyć? Ile jabłek → how many apples; ile czasu → how much time.

W zwykłych zdaniach twierdzących a lot of pasuje do obu i brzmi naturalniej niż much: mówimy „I have a lot of time”, a nie „I have much time”. Much pojawia się częściej w pytaniach i przeczeniach: „How much time do we have?” „We don't have much time.”

Jedna porcja: a piece of ___

Rzeczowniki niepoliczalne nie mają formy z a/an, a jednak często chcesz mówić o jednej porcji. Angielski używa wtedy a piece of (albo innego słowa-miary): a piece of advice (jedna rada), a piece of information (jedna informacja), a piece of furniture (jeden mebel).

To znaczy, że advice i information nigdy nie biorą a/an ani końcówki -s. Choć po polsku „rada” i „informacja” brzmią jak zwykłe policzalne słowa, „an advice” i „an information” to błąd. Powiedz a piece of advice albo some advice.

Inne słowa-miary działają tak samo: a bowl of rice, a glass of water, a loaf of bread. Sam rzeczownik niepoliczalny się nie zmienia – liczysz to słowo, które stoi przed nim (two glasses of water).

Rzeczowniki, które zmieniają się zależnie od znaczenia

Kilka rzeczowników bywa policzalnych w jednym znaczeniu, a niepoliczalnych w innym. Coffee jako napój w ogóle jest niepoliczalna („I don't drink coffee”), ale coffee jako jedna filiżanka czy zamówienie jest policzalna („Two coffees, please”) – zupełnie jak polskie „dwie kawy poproszę”.

Paper jako materiał (papier) jest niepoliczalny („I need some paper for the printer”), ale a paper jako dokument, artykuł albo egzamin jest policzalny („Please sign this paper.” „She wrote a paper on climate change.”).

Dlatego lepiej pytać: „What does this noun mean here?” niż uczyć się na pamięć, że dane słowo jest zawsze policzalne albo zawsze niepoliczalne. Ćwiczenia w tej lekcji trzymają się jasnych przypadków – gdy je opanujesz, takie słowa jak coffee i paper łatwiej będzie zrozumieć w kontekście.

Prawdziwy angielski

Uwaga

Porównanie z polskim

Ćwiczenia

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Powiązane lekcje gramatyki