Poza podstawowymi zasadami jest kilka zaawansowanych wzorców, które decydują o przedimku. Polski nie ma przedimków, więc każdy z nich warto zapamiętać jako gotowy schemat.
Czego się nauczysz
Poza podstawowymi zasadami a/an/the angielski ma kilka zaawansowanych wzorców, których warto uczyć się osobno: rzeczowniki abstrakcyjne, które w konkretnym zdaniu stają się policzalne, stałe wyrażenia, które zawsze wymagają the, i wykrzyknienia, w których a pojawia się albo znika – zależnie od tego, czy rzeczownik jest policzalny.
Polski w ogóle nie ma przedimków, więc nie podpowie ci nic. Ma za to „pułapki odwrotne”: rzeczowniki, które po polsku są w liczbie mnogiej albo zwyczajnie policzalne (wiadomości, informacje, rady), a po angielsku są niepoliczalne (news, information, advice). Dlatego najlepiej zapamiętać każdy wzorzec z przykładem.
Rzeczowniki takie jak knowledge, pleasure, shame czy understanding są zwykle niepoliczalne. Ale gdy mają przymiotnik i oznaczają konkretny przypadek, stopień albo rodzaj, dostają a. Z pleasure, shame, pity i relief w wyrażeniach typu „it was a pleasure” a jest obowiązkowe; z knowledge i understanding jest częste, ale nieobowiązkowe („good knowledge of French” też jest poprawne). Knowledge nigdy nie ma liczby mnogiej: nie ma „knowledges”.
"She has a good knowledge of French." — konkretny stopień wiedzy, opisany słowem good. Zwróć uwagę na przyimek: knowledge of („znajomość francuskiego”, bez „of” po polsku).
"It was a pleasure to meet you." — jedna konkretna przyjemność, przy tej okazji. Polskie „Miło było cię poznać” nie ma rzeczownika, a „To była przyjemność” nie ma przedimka, więc łatwo powiedzieć „It was pleasure” – to błąd.
Podobnie z „szkoda”: po polsku to jedno słowo („Szkoda, że nie przyszedłeś”), ale po angielsku potrzebujesz pełnej frazy z a: It's a shame / It's a pity, It was a shame you couldn't come, a w wykrzyknieniu What a shame! / What a pity!
Stopień najwyższy (best, most important), liczebniki porządkowe (first, last) i słowa takie jak only i same zawsze mają the: z definicji tylko jedna rzecz pasuje do opisu. Po polsku przed „najlepszy”, „pierwszy”, „jedyny” czy „ten sam” nic nie stoi, więc Polacy najczęściej po prostu gubią the: „najlepsza restauracja w mieście” to the best restaurant in town, a nie best restaurant in town.
"This is the best restaurant in town." — stopień najwyższy. „W mieście” to in town albo in the city.
"That was the only mistake he made all year." — only („jedyny”). Tak samo the same: „w tym samym czasie” = at the same time.
Dwie dodatkowe pułapki. Po pierwsze, „w zeszłym tygodniu” i „w przyszłym roku” mają po polsku przyimek „w”, ale po angielsku nie ma ani przyimka, ani the: last week, next year. Z the słowo last znaczy „ostatni” w szeregu: the last chance, the last week of June. Po drugie, „To pierwszy raz, kiedy jem sushi” jest po polsku w czasie teraźniejszym, ale po angielsku mówisz This is the first time I've ever tried sushi – z the i z present perfect.
Kilka stałych wyjątków o innym znaczeniu: an only child (jedynak, jedynaczka), a second chance (druga, kolejna szansa), a most interesting talk (niezwykle ciekawy wykład).
Such i what dostają a przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej, ale nie przed niepoliczalnym ani przed liczbą mnogą.
"What a beautiful sunset it was!" — sunset jest policzalny i w liczbie pojedynczej, więc a. Polskie „Co za piękny zachód słońca!” albo „Jaki piękny zachód słońca!” nie zawiera przedimka (słowo „za” w „co za” to nie a), więc łatwo napisać „What beautiful sunset!” – to błąd. Tak samo „Co za bałagan!” → What a mess!, „Co za ulga!” → What a relief!, „Szkoda!” → What a pity!
"What nice weather we're having!" — weather jest niepoliczalny, więc bez a. Tu polskie „Co za pogoda!” prowadzi w drugą stronę, do „What a nice weather!”. Pamiętaj też o rzeczownikach, które po polsku są policzalne albo w liczbie mnogiej, a po angielsku niepoliczalne: „Co za dobra wiadomość!” → What good news!, „takie dobre rady” → such good advice, nigdy „a good news” ani „advices”.
I szyk: „taka miła niespodzianka” to such a nice surprise. Such stoi przed a; nie mów „so nice surprise” ani „a such surprise” i nie zapominaj o a: „such nice surprise” jest błędem.
Po polsku „najlepsza restauracja” nie ma nic przed sobą, ale stopień najwyższy po angielsku zawsze potrzebuje the.
Stopień najwyższy zawsze ma the – „najlepszy dzień” jest tylko jeden.
„To pierwszy raz, kiedy jem sushi”: po angielsku potrzebne jest the przed first i present perfect zamiast czasu teraźniejszego.
„Co za piękny zachód słońca!” nie ma przedimka, ale sunset jest policzalny i w liczbie pojedynczej – wykrzyknienie potrzebuje a.
Odwrotna pułapka „Co za pogoda!”: weather jest niepoliczalny, więc samo what, bez a.
W stałych wyrażeniach it was a pleasure, it's a shame, what a relief rzeczownik abstrakcyjny oznacza jedną konkretną okazję i potrzebuje a.
„Taka miła niespodzianka”: surprise jest policzalny i w liczbie pojedynczej, więc such a – such przed a. Nie „so nice surprise”.
„Co za dobra wiadomość!” – po polsku liczba pojedyncza, ale news jest niepoliczalny: bez a. Tak samo advice i information.
„Najlepsza restauracja w mieście”, „pierwszy raz”, „jedyny błąd”, „w tym samym czasie”: po polsku nic nie stoi przed tymi słowami
Po angielsku the jest tu obowiązkowe: „the best restaurant in town”, „the first time”, „the only mistake”, „at the same time”. Traktuj to jak mechaniczną regułę: stopień najwyższy, liczebnik porządkowy, only, same = the. A (np. „a best day”) jest tu równie błędne jak brak przedimka.
„Co za…!” i „Jaki…!” pasują do każdego rzeczownika: „Co za zachód słońca!”, „Co za pogoda!”, „Jakie piękne kwiaty!”
Po angielsku musisz sprawdzić rzeczownik. Policzalny w liczbie pojedynczej → what a: „What a beautiful sunset!”, „What a mess!”. Niepoliczalny albo w liczbie mnogiej → samo what: „What nice weather!”, „What beautiful flowers!”. Polski nie daje tu żadnej podpowiedzi.
„Wiadomości”, „informacje”, „rady” mają po polsku liczbę pojedynczą i mnogą („dobra wiadomość”, „dwie rady”)
News, information, advice i knowledge są po angielsku niepoliczalne: bez a i bez liczby mnogiej. Dlatego „What good news!”, „such good advice”, „a good knowledge of French” (tu a idzie z przymiotnikiem i ideą stopnia, ale nigdy „knowledges”). „A good news”, „advices” i „informations” to typowe błędy Polaków.
„Taka miła niespodzianka”, „taka ciekawa książka”: po polsku „taki” stoi przed przymiotnikiem i nie ma przedimka
Po angielsku such stoi przed przedimkiem: „such a nice surprise”, „such an interesting book”. Bez przedimka mówisz tylko z niepoliczalnymi lub liczbą mnogą: „such nice weather”, „such nice people”. „So nice surprise” to błąd; so łączy się z samym przymiotnikiem: „The surprise was so nice.”
💡 Najlepszy, pierwszy, ostatni, jedyny, ten sam → the. Ale „w zeszłym tygodniu” = last week, bez the.
💡 „Co za…!” + rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej → what a: What a sunset! What a mess!
💡 „Szkoda” → It's a shame / It's a pity, z a.
💡 Wiadomość, informacja, rada, wiedza, pogoda: po angielsku niepoliczalne, bez a i bez liczby mnogiej. What good news! What nice weather!
"How did it go? It was a pleasure just to meet the team, honestly."
"That's great! Did they ask anything tricky?"
"Just one — the hardest question was about a project I led two years ago."
"What a relief — sounds like it went really well!"
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawne zdanie
Which is correct?
Ćwiczenie 2 · Wybierz właściwe słowo
It was ___ pleasure to meet you.
Ćwiczenie 3 · Wybierz właściwe słowo
This is ___ best restaurant in town.
Ćwiczenie 4 · Wybierz właściwe słowo
That was ___ only mistake he made all year.
Ćwiczenie 5 · Wybierz właściwe słowo
We arrived at ___ same time.
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawną formę
___ beautiful sunset it was!
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawną formę
___ nice weather we're having!
Ćwiczenie 8 · Uzupełnij zdanie
Complete: It was ___ shame you couldn't come to the party. (one word)
Ćwiczenie 9 · Uzupełnij zdanie
Complete: This is ___ first time I've ever tried sushi. (one word)
Ćwiczenie 10 · Ułóż zdanie
Ćwiczenie 11 · Popraw błąd
Fix the mistake:
Ćwiczenie 12 · Typowa pułapka: „Co za…!”
Polish: "Co za bałagan! I co za pogoda!" Which English translation is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
She showed ___ deep understanding of the topic.
Znaczenie ogólne i konkretne: a, the i brak przedimka
Tigers, the tiger czy a tiger? Jak po angielsku mówić o czymś ogólnie, a jak o czymś konkretnym – i dlaczego polski rzeczownik bez przedimka tu nie pomoże.
Przedimki z nazwami osób, miejsc i geografią
Poland, Paris i Texas bez przedimka, a the Nile, the Alps i the United States z the. Jak to zapamiętać, skoro po polsku przedimków nie ma.
Zerowy przedimek – kiedy nie ma a, an ani the
Kiedy po angielsku nie stawiamy przedimka: uogólnienia, posiłki, języki i zwroty typu go to school, go to bed. Z typowymi błędami Polaków.
Przedimki a, an i the
Kiedy używać a, an i the – i jak poradzić sobie z nimi, skoro w polskim przedimków w ogóle nie ma. Zawody, „an advice” i a/an według wymowy.