Cấu trúc thân mật trong văn nói

B1 · Trung cấpNgữ pháp tiếng Anh giao tiếp

I think you're right. I'm gonna call you. And then we left. Ngữ pháp thoải mái của những cuộc trò chuyện hằng ngày.

Bạn sẽ học được gì

  • That thường được bỏ sau các động từ như think, believe, say, hope khi that mở đầu một mệnh đề khác: I think (that) you're right – giống như “Tôi nghĩ (là) bạn đúng”
  • Các dạng rút gọn hay gặp khi nói: gonna (going to), wanna (want to), gotta (got to), hafta (have to), dunno (don't know), kinda (kind of)
  • Dạng rút gọn không thay cho động từ to be hay đuôi -s: I'm gonna call you (không phải I gonna), she wants to come (không phải she wanna)
  • Mở đầu câu bằng and, but hoặc so rất tự nhiên khi nói, giống như “Và”, “Nhưng”, “Thế” trong tiếng Việt
  • Trong câu hỏi nhanh, trợ động từ ở đầu câu thường biến mất: (Are) you okay?, nhưng chủ ngữ và dạng của động từ chính vẫn giữ nguyên
  • Những điều này không “sai”: chúng thuộc văn phong thân mật, cần tránh trong văn bản trang trọng và ở chỗ làm

Ngữ pháp thoải mái của văn nói

Tiếng Anh nói thân mật có những “lối tắt” riêng, khác với tiếng Anh viết cẩn thận. Đó không phải là lỗi: khi nói, người ta ưu tiên sự nhanh gọn và thoải mái hơn độ chuẩn mực. Người Việt cũng vậy: nhắn tin cho bạn bè thì viết “ko”, “đc”, nói “Đi đâu đấy?”, nhưng không ai viết thế trong email gửi thầy cô hay đơn xin việc.

Nhận ra các dạng này giúp bạn hiểu người bản xứ dễ hơn nhiều và nói tự nhiên hơn trong lúc trò chuyện – miễn là bạn biết khi nào cần dạng đầy đủ. Lưu ý: tiếng Anh không có hệ thống xưng hô “anh, chị, em… ạ” để thể hiện sự lễ phép. Mức độ trang trọng thể hiện qua dạng đầy đủ và cách chọn từ, nên một chữ wanna trong email trang trọng sẽ rất nổi bật.

"I think you're right. (bỏ that)"
"I'm gonna call you later. (going to rút gọn)"

Bỏ “that”

Sau think, believe, hope, say và know, that mở đầu mệnh đề phía sau rất thường bị bỏ khi nói, và câu vẫn dễ hiểu như thường.

Đây là điểm tiếng Việt giúp bạn: “Tôi nghĩ là bạn đúng” và “Tôi nghĩ bạn đúng” đều tự nhiên, và that trong tiếng Anh hoạt động giống “là” ở đây. Hai phiên bản đều đúng; bỏ that nghe tự nhiên hơn khi trò chuyện. Ngoài ra không có gì thay đổi: không đổi trật tự từ, không thêm dấu phẩy. Chỉ cần nhớ: “là” ở đây không dịch thành is: “I think you're right”, không phải “I think is you right”.

"I think (that) you're right."
"She said (that) she'd call."
"I hope (that) it works out."

Các dạng rút gọn trong văn nói

Một nhóm nhỏ các tổ hợp động từ rất thông dụng được đọc dính thành một từ, và trong văn bản thân mật như tin nhắn, người ta cũng thường viết như vậy: gonna, wanna, gotta, hafta, dunno, kinda, sorta. Cũng giống “ko” thay cho “không” hay “đc” thay cho “được” khi nhắn tin.

Quan trọng: mỗi dạng rút gọn chỉ thay đúng cụm đầy đủ tương ứng, phần còn lại của câu giữ nguyên ngữ pháp. Gonna là going to + động từ, nên vẫn cần to be phía trước: “I'm gonna call you”, “He's gonna be late”, không phải “I gonna call you”. Gonna không dùng trước địa điểm: “I'm going to the station”, không phải “I'm gonna the station”. Wanna thay cho want to, không thay cho wants to: “She wants to come”, không phải “She wanna come”. Và vì to đã nằm sẵn trong dạng rút gọn, không thêm to nữa: “I wanna go”, không phải “I wanna to go”.

"I'm gonna call you later. (going to)"
"Do you wanna come? (want to)"
"I gotta go. (got to / must)"
"I dunno. (don't know)"

Mở đầu câu bằng “and”, “but” hoặc “so”

Dù có một quy tắc cũ ở trường khuyên tránh, mở đầu câu bằng liên từ là hoàn toàn bình thường khi nói và rất phổ biến trong văn bản thân mật hay văn kể chuyện. Người ta chỉ tránh cách này trong văn bản rất trang trọng. Tiếng Việt cũng vậy: “Và thế là chúng tôi về”, “Nhưng tôi vẫn nghĩ là…”, “Thế rồi sao nữa?” đều có cách nói tương ứng trong tiếng Anh.

"And then we just left."
"But I still think we should go."
"So what happened next?"

Lưu ý

✗I wanna apply for this position. (in a formal job application)
✓I would like to apply for this position.

Các dạng rút gọn như wanna, gonna hợp với trò chuyện và tin nhắn, nhưng trong văn bản trang trọng (thư, đơn xin việc, báo cáo) chúng thiếu chuyên nghiệp. Tiếng Anh không có “ạ”, nên sự trang trọng thể hiện chính ở điểm này.

✗Dropping 'that' or starting a sentence with 'and' is a grammar mistake.
✓Both are completely standard features of natural spoken English — they're informal, not incorrect.

Đừng nhầm “thân mật” với “sai”: những cấu trúc này thuộc văn phong thoải mái, không phải lỗi cần tránh trong mọi trường hợp.

✗I gonna call you later.
✓I'm gonna call you later.

Gonna chỉ thay cho going to, còn động từ to be phía trước vẫn phải có: I'm gonna, she's gonna, they're gonna.

✗She wanna come.
✓She wants to come.

Wanna chỉ thay cho want to. Với he, she, it, động từ vẫn cần -s, nên dùng dạng đầy đủ: she wants to.

✗I'm gonna the station.
✓I'm going to the station.

Gonna chỉ thay cho going to + động từ (I'm gonna call you). Khi sau going to là một địa điểm, không rút gọn.

✗I wanna to go home.
✓I wanna go home.

Wanna đã bao gồm to (want to), nên không thêm to lần nữa. Tương tự: I gotta go, không phải I gotta to go.

✗You eat yet?
✓You eaten yet? (= Have you eaten yet?)

Dịch từ “Ăn cơm chưa?”. Văn nói chỉ bỏ trợ động từ have, còn động từ chính vẫn ở dạng quá khứ phân từ: eaten.

So sánh với tiếng Việt

Trong tiếng Việt, “là” sau động từ suy nghĩ và nói năng có thể bỏ: “Tôi nghĩ (là) bạn đúng”, “Cô ấy bảo (là) sẽ gọi”

That trong tiếng Anh hoạt động rất giống “là” ở đây: có cũng được, bỏ cũng được, và khi nói chuyện người ta thường bỏ: “I think you're right”, “She said she'd call”. Giữ that cũng không sai, chỉ nghe cẩn thận hơn một chút. Điều cần tránh là dịch “là” thành is, vì “là” ở đây không phải động từ “là” trong “Tôi là sinh viên”.

Tiếng Việt thân mật bỏ chủ ngữ rất thoải mái: “Ăn cơm chưa?”, “Ổn không?”, “Đi đâu đấy?”

Tiếng Anh thân mật cũng lược bớt, nhưng theo cách khác: thường bỏ những từ ở đầu câu, thường là trợ động từ, hoặc cả chủ ngữ lẫn trợ động từ (“You okay?” thay cho “Are you okay?”, “Gonna be late” thay cho “I'm gonna be late”, “Eaten yet?” thay cho “Have you eaten yet?”). Dạng của động từ chính thì vẫn giữ: eaten, không phải eat. Vì vậy “Eat yet?” hay “You eat yet?” là sai. Còn “You okay or not?” (dịch từ “có… không”) nghe sốt ruột, gần như gắt; chỉ cần “You okay?”.

Tiếng Việt thể hiện sự lễ phép chủ yếu qua xưng hô và tiểu từ: “Em chào thầy ạ”, “Em xin phép đến muộn ạ”

Tiếng Anh không có cách xưng hô hay “ạ” để báo hiệu mức độ trang trọng. Thay vào đó, người đọc nhận ra sự trang trọng qua dạng đầy đủ (I am, I will, I would like to) và cách chọn từ. Một email gửi giáo sư hay nhà tuyển dụng mà có gonna, wanna, gotta sẽ nghe suồng sã, giống như bạn viết “ko”, “đc” trong đơn xin việc vậy.

💡 Gonna, wanna không thay cho to be hay -s: I'm gonna call, she wants to come.

💡 Bỏ that cũng giống bỏ “là” trong “Tôi nghĩ (là) bạn đúng”: hoàn toàn bình thường.

💡 Gonna, wanna, gotta chỉ dùng khi nói chuyện và nhắn tin; trong email trang trọng luôn dùng dạng đầy đủ.

Tình huống thực tế: tin nhắn cho bạn và email gửi giáo sư

"gonna be late, stuck in traffic!"

"no worries, see you when you get here"

(lát sau, trong email) "Dear Professor Lee, I am writing to let you know that I will be a few minutes late to class due to traffic."

"Good call switching it up for the email — that would've looked pretty casual for a professor."

Luyện tập

Bài tập 1 · Chọn mô tả đúng

'I think (that) you're right.' Dropping 'that' here is...

Bài tập 2 · Chọn dạng rút gọn

Which is the informal spoken reduction of 'going to'?

Bài tập 3 · Chọn dạng rút gọn

Which is the informal spoken reduction of 'want to'?

Bài tập 4 · Chọn dạng rút gọn

Which is the informal spoken reduction of 'got to' (meaning 'must')?

Bài tập 5 · Chọn mô tả đúng

'And then we just left.' Starting a sentence with 'And' here is...

Bài tập 6 · Chọn câu thân mật phù hợp

Which sentence uses an informal reduced form appropriately for casual speech?

Bài tập 7 · Câu nào nên tránh trong văn bản trang trọng?

Which sentence would you avoid in a formal job application email?

Bài tập 8 · Từ nào được lược bỏ?

'She said (that) she'd call.' Which word is naturally dropped in casual speech?

Bài tập 9 · Viết dạng rút gọn

Give the informal spoken reduction of 'have to' (meaning 'must').

Bài tập 10 · Viết lại câu theo văn phong thân mật

Rewrite informally, dropping 'that': 'I believe that she's right.'

Bài tập 11 · Xếp vào đúng nhóm

gonna
going to
wanna
want to
gotta
got to
hafta
have to

Đã xếp 0 / 8

Bài tập 12 · Lỗi thường gặp: quên to be trước gonna

Vietnamese: “Tối nay tôi sẽ gọi cho bạn.” Which informal English sentence is correct?

Thử thách nhanh

Năm câu hỏi ngắn để kiểm tra những gì bạn đã học.

Câu 1 / 5

Điểm: 0/0

'I dunno' is the informal reduction of...

Bạn đã học

  • That thường được bỏ sau think/believe/say/hope, không thêm dấu phẩy, không đổi trật tự từ – giống bỏ “là” trong tiếng Việt.
  • Các dạng rút gọn hay gặp: gonna, wanna, gotta, hafta, dunno, kinda; mỗi dạng chỉ thay đúng cụm đầy đủ tương ứng.
  • Vẫn giữ to be và đuôi -s: I'm gonna call you, she wants to come; gonna không đứng trước địa điểm.
  • Mở đầu câu bằng and/but/so rất tự nhiên khi nói, như “Và/Nhưng/Thế” trong tiếng Việt.
  • Trong câu hỏi nhanh, bỏ trợ động từ nhưng giữ dạng động từ chính: (Are) you okay?, (Have you) eaten yet?
  • Đây là đặc điểm của văn phong thân mật, không phải lỗi; trong văn bản trang trọng, hãy dùng dạng đầy đủ.
Xem tất cả bài học trong mục này