Türkçede her kişinin kendi eki var; İngilizcede present simple'da fiil yalnızca he/she/it ile değişir. Bu birkaç kalıbı öğrendiğinde doğru biçim neredeyse kendiliğinden gelir.
Neler öğreneceksin
Uyum, fiilin biçiminin özneye uyması demektir. Bunu Türkçeden çok iyi biliyorsun, çünkü Türkçede neredeyse her kişinin kendi eki vardır: (ben) çalışırım, (sen) çalışırsın, (o) çalışır, (biz) çalışırız, (onlar) çalışırlar. İngilizcede iş çok daha basit: present simple'da fiil yalnızca he, she ve it ile değişir.
Birkaç kalıbı öğren (I/you/we/they + yalın fiil, he/she/it + -s alan fiil ve kendine özgü biçimleri olan be fiili), uyumu neredeyse hiç düşünmen gerekmez.
I, you, we ve they ile fiil yalın hâliyle, yani sözlükte göründüğü gibi, hiçbir ek almadan kullanılır: “I work downtown.” “They live nearby.” “We start at nine.”
You hem “sen” hem “siz” demektir: arkadaşınla da müdürünle de konuşsan, tek kişiye de birkaç kişiye de, fiil hep yalın kalır: you work, you live. Türkçedeki -sın, -sınız, -ız, -lar gibi ekler İngilizcede yoktur.
He, she ya da it ile present simple'daki fiil -s alır (bazı harflerden sonra -es): “He works downtown.” “She watches the news every night.” “It rains a lot here in spring.”
İşte asıl tuzak: Türkçede kişi eki almayan tek biçim üçüncü tekil kişidir (o çalışır, o izler). İngilizcede ise tam tersine, ek alan tek kişi odur: he works, she watches. Bu yüzden -s ekini unutmak çok kolaydır, ama “He work downtown” her kelimesi doğru yazılmış olsa bile anadili İngilizce olan birinin kulağına hemen yanlış gelir. -s yalnızca he/she/it (ya da my brother gibi tekil bir isim) içindir: they ile ya da çoğul bir isimle kullanılmaz (they work, my parents work; “they works” değil).
Be, “yalın fiil ya da -s” kuralına uymaz ve kendi biçimleri vardır: I am, he/she/it is, you/we/they are. “I am ready.” “She is at work.” “They are on vacation.”
Türkçede bu iş eklerle yapılır: “Hazırım”, “İş yerinde”, “Tatildeler”. Kabaca am ≈ -ım, is ≈ -dır (ya da hiçbir ek), are ≈ -sın / -ız / -lar diye düşünebilirsin. Ama İngilizcede be ayrı bir kelimedir ve atlanamaz: “I ready” değil, “I am ready”. Bu üç biçimi -s kuralından ayrı bir grup olarak öğren.
Do ve does (ve olumsuzları don't ve doesn't) aynı he/she/it ayrımına uyar: I/you/we/they + do/don't, he/she/it + does/doesn't. “Do you work Saturdays?” “Does she work Saturdays?” “I don't work Saturdays.” “He doesn't work Saturdays.”
Türkçede soruyu mı/mi ile, olumsuzluğu -me/-ma ile yaparsın, ayrı bir yardımcı fiil yoktur (“Burada mı çalışıyor?”, “Cumartesileri çalışmıyor”). Önemli olan şu: does uyumu zaten gösteriyorsa ana fiil yalın hâline döner, -s almaz: “Does he work here?”; “Does he works here?” değil. -s cümlede yalnızca bir kez görünür.
Bazı günlük kelimeler Türkçeden beklediğin gibi davranmaz. People zaten çoğuldur ve are ile kullanılır; “insanlar” kelimesini düşünüp sonuna -s ekleme (“peoples” değil): “People are waiting outside.” Everyone ve everybody ise Türkçedeki “herkes” gibi tekildir ve is ile kullanılır: “Everyone is here.” News, -s ile bitse ve Türkçede “haberler” desen de tekildir: “The news is good today.”
Bir de there is (tekil) ve there are (çoğul) var. Türkçedeki “var” hiç değişmez ve sayıdan sonra isim tekil kalır (“iki mesaj var”); İngilizcede ise biçim arkasından gelen isme göre değişir ve isim çoğul olur: “There is a message for you.” “There are two messages for you.”
İleride işine yarayacak bir not: team ya da family gibi topluluk isimleri Amerikan İngilizcesinde genellikle tekil kullanılır (“The team is winning”), tıpkı Türkçedeki “Takım kazanıyor” gibi. İngiliz İngilizcesinde üyeler düşünülüyorsa çoğu zaman çoğul kullanılır (“The team are winning”). Bu derste Amerikan İngilizcesini kullanıyoruz.
Türkçede “o çalışır” biçimi kişi eki almaz, bu yüzden he/she/it ile -s ekini unutmak kolaydır. Kural tam tersi: İngilizcede ek alan tek kişi odur.
-s yalnızca he/she/it içindir. They, we, you ve I ile fiil yalın kalır.
Türkçede “Annemler evde” ya da “Ailem evde” deriz ve fiil tekil kalabilir. İngilizcede çoğul özne her zaman are ister.
He/she/it ile doesn't kullanılır, don't değil. “She don't” bazı lehçelerde ve şarkılarda duyulur ama standart İngilizce değildir.
Türkçede fiil eki hep fiilde kalır (“Burada mı çalışıyor?”). İngilizcede does uyumu zaten taşıdığı için ana fiil -s almaz.
Türkçede “Haberler berbat” deriz, ama news İngilizcede tekildir ve is ile kullanılır.
“Evimizde iki yatak odası var” cümlesindeki “var” değişmez ve isim tekil kalır. İngilizcede çoğul isimle there are gerekir ve isim -s alır.
Türkçede her kişinin eki vardır, yalnızca üçüncü tekil kişi eksizdir: çalışırım, çalışırsın, çalışır, çalışırız, çalışırlar
İngilizcede present simple'da durum tam tersi: fiil yalnızca he/she/it ile değişir (-s alır), diğer bütün kişilerde aynı kalır. Bu iki zıt hataya yol açar: “o çalışır” eksiz olduğu için -s ekini unutmak (“He work…”) ya da alışkanlıkla başka kişilere de eklemek (“They works…”). İpucu: Türkçede eksiz kalan “o” biçimi, İngilizcede -s alan tek biçimdir.
Türkçede çoğul bir özneyle fiil çoğu zaman tekil kalabilir: “Çocuklar okulda”, “Kuşlar uçuyor”, “Annemler evde”
İngilizcede çoğul bir özne her zaman çoğul fiil ister: “The kids are at school”, “Birds fly”, “My parents are at home”. Türkçede fiildeki -lar eki çoğu zaman isteğe bağlıdır, ama İngilizcedeki uyum zorunludur: çoğul özne + are, çoğul özne + -s almayan fiil.
“Var” hiç değişmez ve sayıdan sonra isim tekil kalır: “Bir mesaj var”, “İki mesaj var”
İngilizcede biçim arkasından gelen isme bağlıdır ve sayıdan sonra isim çoğul olur: “There is a message for you”, ama “There are two messages for you”. “Var” diye düşününce “There is two message” demek çok kolaydır; arkasından gelen ismin tekil mi çoğul mu olduğuna her zaman bak.
Bazı isimlerin sayısı Türkçede farklıdır: “haberler” çoğuldur, “polis” tekildir; “insanlar” ise -lar alır ama İngilizce karşılığı almaz
İngilizcede news tekildir (“The news is good today”), police her zaman çoğuldur (“The police are here”), people ise -s almadan çoğuldur (“People are waiting outside”; “peoples” değil). Bu kelimelerde fiilin biçimini Türkçeden çevirme; bunları tek tek öğren.
Türkçede soru mı/mi ekiyle yapılır ve fiil kişi ekini yine alır: “Burada mı çalışıyor?”
İngilizcede soru ve olumsuz cümlelerde uyumu do/does taşır, ana fiil yalın kalır: “Does he work here?”, “She doesn't work Fridays.” Türkçedeki gibi fiile de ek koyunca kişi iki kez işaretlenmiş olur: “Does he works here?” yanlıştır.
💡 Present simple'da fiilin biçimini yalnızca he/she/it değiştirir: Türkçede eksiz kalan “o” biçiminde İngilizce fiil -s alır.
💡 Çoğul özneyle hep çoğul fiil: my parents are, the kids live. Türkçedeki gibi tekil fiil kullanma.
💡 Does ya da doesn't kullandığında ana fiil her zaman yalın kalır; araya bir -s karışmadığını kontrol et.
"Does the package arrive today?"
"Yes, it usually arrives before noon."
"Great — I am home all morning."
Alıştırma 1 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 2 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 3 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 4 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 5 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 6 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 7 · Doğru ve yanlış cümleler olarak gruplara ayır
0 / 6 yerleştirildi
Alıştırma 8 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 9 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 10 · Cümleyi watch fiilinin doğru biçimiyle tamamla
Complete with the correct form of "watch": "My brother ___ the news every night." (one word)
Alıştırma 11 · Cümleyi be fiilinin doğru biçimiyle tamamla
Complete with the correct form of "be": "The kids ___ at school right now." (one word)
Alıştırma 12 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the correct sentence: "My neighbor walk his dog every evening."
Alıştırma 13 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the correct sentence: "Does your sister lives nearby?"
Alıştırma 14 · Gerçek hayatta
You're filling out a form about your household: "How many people ___ in your home?" Which word fits?
Alıştırma 15 · Sık yapılan hata: “var” ve sayıdan sonra tekil isim
Turkish: “Odada üç kişi var.” In Turkish “var” never changes and the noun stays singular. Which English sentence is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için farklı türde beş soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Which is correct?
Temel dil bilgisi kavramları
İngilizcenin temel dil bilgisi kavramları: cümle, özne, fiil, nesne, phrase ve clause. Bütün dil bilgisinin üzerine kurulduğu parçaları tanı.
Kelime türleri
İngilizcede kelime türleri: isim, fiil, sıfat, zarf, edat ve daha fazlasını gerçek cümlelerde tanı; liste ezberlemeden doğru biçimi seç.
Kelime sırası: temel bilgiler
İngilizcede temel kelime sırasını öğren: özne, fiil, nesne. Fiil neden sonda değil, ortada durur; zaman, yer ve sıklık kelimeleri nereye gelir?
Have ve has
Have mi, has mi? I/you/we/they ile have, he/she/it ile has; do/does ile soru ve olumsuz cümleler ve “var/yok” yapısından gelen tipik hatalar.