Bu görevde do, does ve did tek başına bir anlam taşımaz: Türkçedeki “mı” soru edatı ve “-me” olumsuzluk eki gibi, yalnızca cümleyi soru ya da olumsuz yapar.
Neler öğreneceksin
Türkçede soru sormak için “mı” ekini, olumsuz yapmak için de fiile “-me/-ma” ekini kullanırsın: “Burada çalışıyor musun?”, “Burada çalışmıyorum.” Kelime sırası değişmez. İngilizcede normal fiillerle böyle bir ek yoktur. Bunun yerine present simple ve past simple zamanlarında cümleye bir yardımcı fiil eklenir: do, does ya da did. Bu kelime tek başına bir anlam taşımaz, yalnızca dil bilgisi görevi yapar.
Anlamı ana fiil (work, call, eat, arrive…) taşır; zamanı, kişiyi ve soru ya da olumsuz cümlenin yapısını ise do/does/did üstlenir. İkisi ayrı görevlerdir. Bu yüzden doğru bir İngilizce cümlede zaman ve kişi yalnızca bir kez gösterilir, iki kez değil.
Soru: do ya da does öznenin önüne gelir, ana fiil ise arkada yalın hâliyle kalır: “Do you work here?” “Does she work here?” Does he/she/it ile, do ise diğer bütün öznelerle kullanılır. Türkçedeki “mı” ekinin yerini bir bakıma do/does alır, ama cümlenin sonunda değil, en başında durur.
Olumsuz: don't ya da doesn't öznenin hemen arkasına, ana fiilin önüne gelir: “I don't work here.” “She doesn't work here.” Türkçede olumsuzluk fiilin içindedir (“çalışmıyorum”); İngilizcede ise ayrı bir kelimedir ve not tek başına kullanılamaz: “I not work here” yanlıştır.
Kısa cevapta tüm cümle değil, yalnızca do/does tekrarlanır: “Do you work Saturdays?” “Yes, I do.” / “No, I don't.” “Does she work Saturdays?” “Yes, she does.” / “No, she doesn't.” Türkçede fiil tekrarlanır (“Evet, çalışıyorum”), ama İngilizcede “Yes, I work” denmez. Yalnızca “Yes” ya da “No” da olur, ama yardımcı fiilli kısa cevap en yaygın ve en kibar olanıdır.
Did de aynı şekilde çalışır, ama geçmiş zaman için. Do ve does kelimelerinden farklı olarak did bütün özneler için aynı kelimedir; he/she/it için ayrı bir biçimi yoktur. Soru: “Did you call her?” “Did they call her?” Olumsuz: “I didn't call her.” “They didn't call her.”
Kısa cevap: “Did you finish?” “Yes, I did.” / “No, I didn't.”
Türkçede geçmiş zamanı fiil taşır, soru edatı ondan sonra gelir: “Onu aradın mı?”, “Onu aramadım.” İngilizcede geçmiş zamanı did taşır; call ise değişmeden kalır: “Did you call her?”, “I didn't call her.” Did varsa called yazılmaz.
Bu dersin en önemli kuralı şu: do, does ya da did zamanı ve kişiyi üstlendiği anda ana fiil yalın hâline, yani sözlükteki biçimine döner: -s yok, -ed yok, hiçbir değişiklik yok.
“Does she work here?” doğru, “Does she works here?” değil: does zaten öznenin he/she/it olduğunu gösteriyor, bu yüzden work -s almaz. “Did you go?” doğru, “Did you went?” değil: did zaten geçmişi gösteriyor, bu yüzden go, went biçimine girmez.
Türkçe seni burada yanıltabilir, çünkü Türkçede zaman hep ana fiilin üstündedir: “Çalışıyor mu?”, “Gittin mi?” İngilizcede ise do, does ya da did geldikten sonra fiil tam olarak sözlükteki gibi kalır.
Do kendi anlamı olan normal bir fiil de olabilir: “yapmak”. “I do my homework every evening.” “She does the dishes after dinner.” Burada do/does gerçek bir anlam taşır, tıpkı başka bir fiil gibi.
Bu, dersteki do/does/did görevinden farklıdır: orada kelimenin bir anlamı yoktur, yalnızca başka bir ana fiille soru ya da olumsuz cümle kurmaya yardım eder. “Do you do your homework every evening?” cümlesinde ilk do yardımcı fiildir, ikincisi “yapmak” anlamındaki asıl fiildir. Yani “Do you work here?” sorusunda bir “yapmak” arama: sorudaki do çevrilmez, tıpkı “mı” eki gibi.
Ana fiil olarak be, soru ve olumsuz cümle için do/does/did kullanmaz (tıpkı can ve will gibi). Be kendisi öznenin önüne geçer ve olumsuzluk için not kelimesini doğrudan kendisi alır: “Hazır mı?” → “Is she ready?”
“Is she ready?” doğru, “Does she be ready?” değil. “She isn't ready.” doğru, “She doesn't be ready.” değil. Tersi de önemli: am/is/are normal fiillerle soru kurmaz: “Are you take cards?” ya da “She isn't answer emails” yanlıştır. Yalnızca emir cümlelerinde be fiilinin önüne do gelir: “Don't be late!”
Türkçede “Nerede çalışıyorsun?” sorusunda kelime sırası değişmez. İngilizcede soru kelimesinden sonra do/does/did gelir.
“Raporu bitirmedim” cümlesinin kelimesi kelimesine çevirisi. İngilizcede olumsuzluk didn't ile yapılır ve fiil yalın hâline döner.
Does zaten kişiyi (he/she/it) gösteriyor, bu yüzden work -s almaz.
Did zaten geçmişi gösteriyor, bu yüzden go, went olmaz.
Didn't hem geçmişi hem olumsuzluğu taşıyor; receive yalın hâlde kalır.
Am/is/are normal fiillerle soru kurmaz. Genel bir durumu sorarken present simple ve do kullanılır.
Be fiili do kullanmaz: kendisi öznenin önüne geçer.
Türkçede “Evet, çalışıyorum” diye fiili tekrarlarsın; İngilizcede kısa cevapta yalnızca yardımcı fiil tekrarlanır.
Türkçede soru “mı” ekiyle sorulur ve kelime sırası değişmez: “Burada çalışıyor musun?”, “Nerede çalışıyorsun?”
İngilizcede “mı” ekinin karşılığı yoktur; normal fiillerle soru için öznenin önüne do/does/did gelir: “Do you work here?”, “Where do you work?” “You work here?” yalnızca konuşmada şaşkınlık ya da teyit için kullanılır, normal bir soru değildir. “Where you work?” ise yanlıştır.
Türkçede olumsuzluk fiilin içindeki bir ektir: “Burada çalışmıyorum”, “Raporu bitirmedim”
İngilizcede normal bir fiilin önüne tek başına not ya da no koyamazsın. Don't/doesn't/didn't gerekir: “I don't work here.”, “I didn't finish the report.” “I not work here” ya da “I not finished the report” yanlıştır.
Türkçede zamanı her zaman ana fiil taşır, soruda ve olumsuzda da: “Çalışıyor mu?”, “Gittin mi?”, “Paketi almadık”
İngilizcede do/does/did geldiği anda bu görevi o üstlenir ve ana fiil yalın hâline döner. Türkçe alışkanlığıyla iki kez işaretlemek kolaydır (“Does she works?”, “Did you went?”), ama İngilizcede yalnızca bir işaret olur.
Şimdiki zaman eki “-iyor” çoğu zaman “am/is/are + -ing” diye öğretilir; bu yüzden am/is/are her soruya yardım eden bir kelime gibi gelir
Am/is/are yalnızca be fiilinin ve present continuous zamanının sorusunu kurar: “Are you ready?”, “Are you working today?” Alışkanlıklar ve genel durumlar için present simple kullanılır ve soru do/does ile kurulur: “Do you take cards?”, “She doesn't answer emails after six.” “Are you take cards?” yanlıştır.
💡 Normal fiiller hiçbir zaman öznenin önüne geçmez: soru için öne do/does/did gelir.
💡 Fiilin önüne tek başına not koyamazsın: don't, doesn't ya da didn't kullan.
💡 Cümlede do, does ya da did varsa, arkasından gelen fiil hep sözlükteki gibidir.
💡 Be istisnadır: kendisi öne geçer ve not kelimesini kendisi alır. Am/is/are ise normal fiillere yardım etmez.
"Hi, did you call earlier about a Thursday appointment?"
"Yes, but it doesn't work for me anymore — do you have anything on Friday?"
"Let me check... yes, we do. Does ten o'clock work?"
"Perfect, that works."
Alıştırma 1 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 2 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 3 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 4 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 5 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 6 · do fiilinin “yapmak” anlamında kullanıldığı cümleyi seç
In which sentence is "do" used as a real action verb, not just a helper?
Alıştırma 7 · Gruplara ayır: doğru mu, yanlış mı?
0 / 6 yerleştirildi
Alıştırma 8 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 9 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 10 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 11 · Cümleyi tamamla
Complete with do, does, or did: "___ your brother work night shifts last year?" (one word)
Alıştırma 12 · Cümleyi tamamla
Complete with the correct base form of "need": "Does the printer ___ more paper?" (one word)
Alıştırma 13 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the correct sentence: "Does the manager checks the schedule every morning?"
Alıştırma 14 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the correct sentence: "Did she went to the orientation yesterday?"
Alıştırma 15 · Kısa cevap yaz
Someone asks: "Did you finish the report?" You did NOT finish it. Write a short answer.
Alıştırma 16 · Gerçek hayatta
You're at a café and want to know if they take cards. Which is the natural question?
Alıştırma 17 · Sık yapılan hata: “-me” ekini not ile çevirmek
Turkish: “Raporu bitirmedim.” Which English sentence is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için farklı türde beş soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Which is correct?
Have got ve has got
Sahiplik ve özellikler için have got ve has got: kısaltılmış biçimler, olumsuz cümle, soru ve Amerikan ile İngiliz İngilizcesi arasındaki fark.
Have ve has
Have mi, has mi? I/you/we/they ile have, he/she/it ile has; do/does ile soru ve olumsuz cümleler ve “var/yok” yapısından gelen tipik hatalar.
“To be” fiili
To be fiili (am, is, are): olumlu, olumsuz ve soru cümleleri, kısa cevaplar ve kısaltmalar. Kimlik, yaş ve yer bildirmek için temel yapı.
İsim türleri
Cins isim ve özel isim, somut ve soyut isim arasındaki fark; büyük harfin kullanımı ve Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar, örnek ve alıştırmalarla.