Should, ought to i had better służą do dawania rad, ale każda forma ma własne zasady i inny stopień nacisku.
Czego się nauczysz
Should, ought to i had better służą do dawania rad, ale leżą w różnych miejscach skali: od łagodnej sugestii do pilnego ostrzeżenia.
Dobra wiadomość: should działa prawie jak polskie „powinieneś / powinnaś / powinniśmy” – zaraz po nim stoi czasownik, bez niczego pomiędzy: „Powinniśmy już wychodzić” → „We should leave soon.” Mocniejszą wersję po polsku wyrażasz słowem „lepiej”: „Lepiej zadzwoń do lekarza”. Po angielsku to had better, prawie zawsze w skrócie 'd better: „You'd better call a doctor now.”
Should i ought to znaczą prawie to samo – po polsku oba to „powinieneś / powinnaś”. Różnica jest gramatyczna: po should nigdy nie ma to, a ought w standardowym angielskim zawsze go wymaga: „You ought to see a doctor.” Przeczenie to „You oughtn't to be so hard on yourself” – bez don't. (W amerykańskim angielskim czasem słychać oughtn't bez to, ale forma z to jest zawsze poprawna.)
Uważaj też na odwrotny błąd: skoro mówisz have to, want to, need to, łatwo dodać to również po should. „We should to leave” to błąd – should, tak jak can i must, łączy się z czasownikiem bezpośrednio.
Na co dzień should jest dużo częstsze. Ought to brzmi nieco formalniej, a w pytaniach i przeczeniach często staroświecko: „Ought we to…?” to raczej brytyjski, oficjalny styl. Większość ludzi po prostu mówi „Should we…?” albo „Shouldn't you…?”.
Had better jest mocniejsze niż should czy ought to. Zwykle dotyczy konkretnej sytuacji i daje do zrozumienia, że stanie się coś złego, jeśli ktoś nie posłucha rady – często z or…: „You'd better finish this today, or you'll be in trouble.” To bardzo bliskie polskiemu „Lepiej skończ to dzisiaj, bo inaczej będziesz mieć kłopoty”. Do ogólnych rad („Trzeba pić dużo wody”) używaj should, nie had better.
Nie tłumacz „lepiej” słowo w słowo. „Better you go”, „Is better you go” i „You should better go” nie są poprawnym angielskim. Na początku zdania musi stać podmiot, a potem stała formuła had better ('d better) + czasownik w formie podstawowej: „You'd better go.”
Dwie kolejne pułapki. Po pierwsze: po polsku mówi się też „Lepiej byś poszedł”, z trybem przypuszczającym, więc kusi, żeby 'd czytać jako would. Nie – tutaj 'd = had. Nie ma więc „you would better go” ani „you wouldn't better…”. Po drugie: had wygląda jak czas przeszły, ale had better nie mówi o przeszłości. Znaczy „teraz albo zaraz lepiej…”. Krytyka czegoś, co już się stało („Powinieneś był bardziej uważać”), to should have + imiesłów: „You should have been more careful.” I po had better nie ma to.
Przeczenie: not stoi zaraz po better – tak jak po polsku „lepiej nie…”: „Lepiej nie zapomnij kluczy” → „You'd better not forget your keys.” (W swobodnej mowie, zwłaszcza amerykańskiej, 'd często znika: „You better…”, ale w piśmie i w standardowym angielskim pisz 'd better.)
W odróżnieniu od should (i polskiego „powinieneś”) ought zawsze wymaga to przed czasownikiem.
Po had better czasownik stoi od razu, bez to – tak samo jak po should.
Bardzo częsty błąd przez analogię z have to / want to. Should, jak can i must, łączy się z czasownikiem bezpośrednio.
Kalka z „Lepiej zadzwoń do lekarza”. Po angielsku najpierw podmiot, potem stała formuła had better + czasownik.
Choć po polsku mówi się „lepiej byś nie zapomniał”, tutaj 'd znaczy had, nie would. W przeczeniu not stoi zaraz po better.
Better nie wzmacnia should. Mocne ostrzeżenie to stała formuła had better.
Ought nie łączy się z do: przeczenie to oughtn't to (albo, dużo częściej na co dzień, shouldn't).
Po polsku radzimy za pomocą „powinieneś / powinnaś / powinno się” + bezokolicznik: „Powinieneś iść do lekarza”
To prawie idealnie pasuje do should: „You should see a doctor”, bez niczego między should a czasownikiem. Nie dodawaj to przez analogię z have to czy want to: „You should to see” to błąd. Tylko ought jest inne i wymaga to: „You ought to see a doctor.” Ponieważ polskie „powinieneś” obejmuje obie formy, to po ought najczęściej ginie.
„Lepiej idź już”, „Lepiej, żebyś poszedł”: zdanie zaczyna się od „lepiej”, często bez podmiotu
Po angielsku nie tłumaczysz słowo w słowo: „Better you go”, „Is better you go” i „You should better go” są błędne. Better nie dokleja się swobodnie do zdania. Stała formuła to podmiot + had better ('d better) + czasownik w formie podstawowej: „You'd better go now.” Had better to jedna całość, a nie should + better.
„Lepiej byś się pospieszył”, „Lepiej byś nie zapomniała”: potoczne „lepiej” z trybem przypuszczającym (by)
W had better 'd to nie would, tylko had. Dlatego „You would better hurry” i „You wouldn't better forget” nie istnieją. Przeczenie tworzysz przez not po better, jak w „lepiej nie…”: „You'd better not forget.”
„Powinieneś był wyjść wcześniej”: krytyka czegoś, co już się wydarzyło
Had better wygląda jak przeszłość, ale nigdy nie patrzy wstecz: „You'd better hurry” = „Lepiej się pospiesz” (teraz). O przeszłości mówisz should have + imiesłów: „You should have left earlier.”
💡 Should i had better: czasownik od razu, bez to. Ought: zawsze z to.
💡 „Lepiej idź” = You'd better go, a nie Better you go ani You should better go.
💡 W had better 'd = had, nie would – nawet jeśli po polsku mówisz „lepiej byś…”.
💡 Had better wygląda jak przeszłość, ale znaczy „teraz albo zaraz”. „Powinieneś był…” to should have + imiesłów.
💡 Przeczenia: oughtn't to… i 'd better not…; nigdy don't ought ani wouldn't better.
"We should leave soon, the traffic will be bad."
"You're right. You'd better grab your coat too, it's cold out."
"Good call. Should we call ahead and let them know?"
"Probably — better safe than sorry."
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne przeczenie
Choose the correct negative with ought to.
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawną odpowiedź
Choose the sentence that warns most strongly of a bad consequence if ignored.
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawną odpowiedź
Which form looks like a past tense but is not actually about the past?
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawne przeczenie
Choose the correct negative with had better.
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne pytanie
Choose the standard (British) question form with ought to.
Ćwiczenie 9 · Uzupełnij zdanie
Complete: 'You ___ (had better) hurry, or we'll miss the flight.'
Ćwiczenie 10 · Uzupełnij zdanie
Complete: 'You ___ (ought/apologize) to her.'
Ćwiczenie 11 · Posegreguj formy
Posortowano: 0 / 6
Ćwiczenie 12 · Pułapka: „Lepiej…” słowo w słowo
Polish: "Lepiej wyjdź już teraz." Which English sentence is correct?
Ćwiczenie 13 · Pułapka: to po should
Polish: "Powinniśmy zarezerwować stolik." Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correct sentence.
Rady: should, if I were you, why don't you
Should, if I were you i why don't you: jak dawać rady i prosić o radę po angielsku. Dlaczego „na twoim miejscu” to nie „in your place”.
Need, needn't i don't need to
Need jako modal (needn't, bez to) i jako zwykły czasownik (don't need to, z to). Oraz jak powiedzieć „Nie trzeba było!” po angielsku.
Must czy have to?
Must nigdy nie zmienia formy, więc przeszłość, przyszłość i pytania tworzy have to. Do tego pułapka: „nie musisz” to nie „you mustn't”.
Czasowniki modalne: możliwość (may, might, could)
May, might i could: jak mówić, że coś jest możliwe teraz, w przyszłości i w przeszłości. Dlaczego „może padać” to nie „it can rain”.