Tom gave Anna a ring yesterday. Każde zdanie składa się z kilku części, a każda ma swoje zadanie – prawie jak podmiot, orzeczenie, dopełnienie i okolicznik ze szkoły.
Czego się nauczysz
Zdanie (clause) buduje się z kilku części, a każda ma swoje zadanie: subject (kto? co?), verb (czynność lub stan), object (kogo? co? komu? – na kogo lub na co działa czynność), complement (opisuje lub nazywa podmiot) i adverbial (dodatkowo: kiedy? gdzie? jak? dlaczego?).
Większość znasz ze szkoły: subject ≈ podmiot, verb ≈ orzeczenie, object ≈ dopełnienie, adverbial ≈ okolicznik. Complement to po prostu orzecznik z orzeczenia imiennego („Maria jest lekarką”).
Najważniejsza różnica: po polsku rolę wyrazu pokazuje końcówka, więc „Syn kocha mamę” i „Mamę kocha syn” znaczą to samo. Angielskie rzeczowniki nie mają przypadków, dlatego rolę pokazuje wyłącznie miejsce: przed czasownikiem stoi podmiot, za nim dopełnienie. „The son loves the mother” i „The mother loves the son” to dwa różne zdania.
Każde angielskie zdanie, twierdzące, przeczące czy pytające, potrzebuje podmiotu (kto działa albo o czym mowa) i orzeczenia (czynność lub stan). Wyjątkiem są polecenia bez podmiotu: „Sit down!”
Pułapka z polskiego: u nas podmiot bywa domyślny („Dzwoniłem wczoraj” – końcówka mówi, kto) albo zdanie w ogóle go nie ma („Pada”, „Ważne jest, żeby…”). Po angielsku podmiot zawsze jest widoczny, nawet jako puste it: „I called yesterday”, „It's raining”, „It's important”, a nie „Is raining”.
Direct object (dopełnienie bliższe) bezpośrednio przyjmuje czynność: „She cooked dinner.” Indirect object (dopełnienie dalsze, po polsku zwykle w celowniku: komu?) to osoba, która coś dostaje albo na czymś korzysta. Po give, send czy show stoi zaraz po czasowniku, przed direct object, bez przyimka: „She gave him a gift.”
To przypomina polskie „Dała mu prezent”, ale po polsku możesz też powiedzieć „Dała prezent Annie” albo, z naciskiem, „Dała prezent jemu”, bo celownik i tak pokazuje, kto dostaje. Po angielsku nie: bez to najpierw osoba, potem rzecz („She gave Anna a gift”). Jeśli rzecz ma iść pierwsza, osoba dostaje to i idzie na koniec: „She gave a gift to Anna.” „She gave a gift him” jest błędne.
Druga zasada: między czasownikiem a dopełnieniem bliższym nie wstawiasz przysłówka. Po polsku „Bardzo lubię czekoladę” i „Mówię świetnie po angielsku” brzmią naturalnie, ale po angielsku: „I really like chocolate” albo „I like chocolate very much”, „I speak English very well”. Nigdy „I very like chocolate” ani „I like very much chocolate”.
Po czasowniku łączącym (be, seem, look, become, feel, sound, taste…) stoi complement, a nie object. Nie przyjmuje on żadnej czynności, tylko opisuje lub nazywa podmiot – dokładnie jak polski orzecznik po „być”, „zostać”, „wydawać się”. Uwaga: zawód w liczbie pojedynczej dostaje a/an, choć po polsku przedimka nie ma: „Maria jest lekarką” → „Maria is a doctor.”
Tu Polacy często się mylą. Po polsku mówisz „Kawa pachnie wspaniale”, „Wyglądasz świetnie”, „To brzmi dobrze” – z przysłówkiem. Po angielsku po smell, look, sound, taste stoi przymiotnik: „The coffee smells amazing”, „You look great”, „It sounds good”, a nie „smells amazingly” czy „sounds well”. (Wyjątek: „I feel well” / „You look well” mówi o zdrowiu.)
Adverbial (≈ okolicznik) mówi, kiedy, gdzie, jak albo dlaczego coś się dzieje. Zwykle można go usunąć albo przesunąć bez zmiany podstawowego sensu. (Są wyjątki, gdy jest niezbędny: „She put the keys on the table.” – bez on the table zdanie jest niepełne.)
Okolicznik może stać na początku, jak po polsku („Wczoraj zadzwonił do mnie brat” → „Yesterday, my brother called me.”), ale nie staje się przez to podmiotem, a po nim nadal idzie podmiot + orzeczenie. Po polsku możesz dać podmiot na koniec („…zadzwonił brat”), po angielsku nie. W neutralnym zdaniu miejsce i czas idą zwykle na koniec, najpierw miejsce, potem czas: „We met at the café yesterday.”
Po czasowniku łączącym, takim jak be, grupa rzeczownikowa to complement, a nie dopełnienie – jak orzecznik w „Ona jest nauczycielką”.
Po polsku „Dała prezent jemu” jest możliwe, bo końcówka pokazuje rolę. Po angielsku bez to najpierw osoba, potem rzecz. Rzecz pierwsza? Wtedy She gave a gift to him.
Okolicznik może otwierać zdanie, ale nie staje się podmiotem. Po nim nadal idzie podmiot + orzeczenie.
Kalka z „Bardzo lubię czekoladę”. Very nie stoi sam przed czasownikiem: I really like chocolate albo I like chocolate very much.
Czasownik i dopełnienie bliższe stoją razem, okolicznik idzie za nimi.
Po polsku „pachnie wspaniale” (przysłówek), ale po smell, look, sound, taste stoi przymiotnik jako complement.
„Znowu pada” nie ma podmiotu, ale angielskie zdanie go potrzebuje: puste it.
„Maria jest lekarką” – bez przedimka, ale po angielsku zawód w liczbie pojedynczej dostaje a/an.
Po polsku rolę wyrazu pokazuje przypadek, więc szyk jest swobodny: „Syn kocha mamę” = „Mamę kocha syn”, „Dała Annie prezent” = „Dała prezent Annie”
Po angielsku rzeczowniki nie mają końcówek przypadków, więc rolę pokazuje tylko miejsce: podmiot przed czasownikiem, dopełnienie za nim, a przy dwóch dopełnieniach bez to najpierw osoba („She gave Anna a gift”). Przy analizie zdania szukaj podmiotu przed orzeczeniem, a nie po końcówce.
Po polsku przysłówek może stać przy czasowniku, przed dopełnieniem: „Bardzo lubię czekoladę”, „Lubię bardzo tę piosenkę”
Po angielsku czasownik i dopełnienie bliższe stoją razem: „I really like chocolate”, „I like this song very much”. Very nie może stać sam przed czasownikiem („I very like”), a „very much” nie wchodzi między czasownik a dopełnienie.
Po „pachnieć”, „wyglądać”, „brzmieć”, „smakować” Polacy używają przysłówka: „Pachnie wspaniale”, „Wyglądasz dobrze”, „To brzmi świetnie”
Smell, look, sound, taste i feel to po angielsku czasowniki łączące, więc stoi po nich complement – przymiotnik: „It smells amazing”, „You look good”, „That sounds great”. Przysłówek -ly opisywałby sposób wykonania czynności, a nie podmiot.
Orzeczenie imienne = łącznik + orzecznik: „Maria jest lekarką”, „Ciasto wydaje się pyszne”
To dokładnie angielski linking verb + complement: „Maria is a doctor”, „The cake looks delicious”. Różnica: rzeczownik w liczbie pojedynczej dostaje a/an, a polski narzędnik („lekarką”) nie ma odpowiednika.
💡 Szukaj podmiotu przed orzeczeniem, a dopełnienia za nim – w angielskim nie ma końcówek przypadków.
💡 Bez przysłówka między czasownikiem a dopełnieniem: I speak English very well, I really like chocolate.
💡 Po be, seem, look, sound, taste, smell szukaj complement (często przymiotnika), a nie object.
💡 Odpowiada na pytanie kiedy? gdzie? jak? dlaczego? – to adverbial, nawet na początku zdania.
"Who gave you that camera?"
"My sister gave it to me last year, right before her trip to Japan."
"That was generous of her!"
"She really was — she knew how much I wanted one."
Ćwiczenie 1 · Określ część zdania
'The dog barked loudly.' — What is 'barked'?
Ćwiczenie 2 · Określ część zdania
'The dog barked loudly.' — What is 'loudly'?
Ćwiczenie 3 · Określ część zdania
'Maria is a doctor.' — What is 'a doctor'?
Ćwiczenie 4 · Określ część zdania
'She cooked dinner.' — What is 'dinner'?
Ćwiczenie 5 · Określ część zdania
'She gave him a gift.' — What is 'him'?
Ćwiczenie 6 · Określ część zdania
'She gave him a gift.' — What is 'a gift'?
Ćwiczenie 7 · Określ część zdania
'The coffee smells amazing.' — What is 'amazing'?
Ćwiczenie 8 · Wybierz właściwą część zdania
Which element answers questions like 'where,' 'when,' or 'how'?
Ćwiczenie 9 · Określ część zdania
'The children played in the park.' — What is 'in the park'?
Ćwiczenie 10 · Wpisz podmiot (subject)
Identify the subject: 'My sister studies medicine.'
Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj do grup
Posortowano: 0 / 8
Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: „Bardzo lubię…”
Polish: "Bardzo lubię tę piosenkę." Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
'The cake looks delicious.' — What is 'delicious'?
Zdania składowe (clauses) i typy zdań
Independent i dependent clauses oraz typy zdań: simple, compound, complex. Polskie zdania złożone a angielskie – i przecinki, które działają inaczej.
Dummy it: „puste” it (It's raining)
It jako podmiot przy pogodzie, godzinie, odległości i w It's hard to say. Dlaczego „Is raining” i „This is strange that…” to błędy.
Zdania wykrzyknikowe: What a…! i How…!
What a beautiful day! How wonderful! Polskie „Co za…!” i „Jak…!” to w angielskim What i How. Naucz się, kiedy dodać a/an i jak nie pomylić wzorów.
Szyk zdania w angielskim
Stały szyk podmiot–orzeczenie–dopełnienie, nic między czasownikiem a dopełnieniem, dwa dopełnienia bez „explain me” i fronting dla podkreślenia.