Formy czasownika

A1 · PoczątkującyCzasowniki

Angielskie czasowniki mają bardzo mało form, a każda ma swoje zadania. Niektóre pracują podwójnie – i tu kryją się niespodzianki.

Czego się nauczysz

  • Forma podstawowa: work, go, eat – po do/does/did, po czasownikach modalnych i z I/you/we/they w present simple
  • Forma z -s: works, goes, eats – z he/she/it w present simple
  • Forma -ing: working, going, eating – w czasach ciągłych ORAZ jako rzeczownik (gerund)
  • Forma przeszła: worked, went, ate – w past simple
  • Imiesłów bierny (past participle): worked, gone, eaten – w czasach perfect i w stronie biernej

Pięć form czasownika

Każdy angielski czasownik ma najwyżej pięć form: formę podstawową, formę z -s, formę -ing, formę przeszłą i imiesłów bierny (past participle). Wyjątkiem jest tylko be: be, am, is, are, was, were, being, been. W porównaniu z dziesiątkami form polskiego czasownika to bardzo mało.

Znasz to ze szkolnej tabeli „trzech form”: go – went – gone. Druga forma to forma przeszła (past simple), a trzecia to imiesłów. W czasownikach regularnych druga i trzecia są takie same (worked/worked), w nieregularnych często się różnią (went/gone, ate/eaten). Dlatego czasowników nieregularnych zawsze ucz się trójkami.

Kilka zasad pisowni: nieme -e znika przed -ing (write → writing, make → making), a po krótkiej akcentowanej samogłosce ostatnia spółgłoska się podwaja (run → running). W formie z -s spółgłoska + y daje -ies (study → studies), a po s, x, ch, sh dodajesz -es (watch → watches).

"work → works → working → worked → worked"
"go → goes → going → went → gone"

-ing: jedna forma, dwa zadania

Forma -ing ma dwa zadania. Po pierwsze tworzy czasy ciągłe (be + -ing): „I am working.” Polski nie ma takiej konstrukcji – mówisz po prostu „pracuję” – dlatego łatwo zgubić be albo -ing: „I am go to school” to błąd, poprawnie „I am going to school”.

Po drugie ta sama forma może działać jak rzeczownik (gerund). Tu polski bardzo pomaga: masz rzeczowniki odczasownikowe na -nie i -cie. „Pływanie to świetne ćwiczenie” → „Swimming is great exercise.”, „Czytanie mnie relaksuje” → „Reading relaxes me.” Jeśli po polsku pasuje „pływanie”, „czytanie”, „gotowanie”, po angielsku prawie zawsze pasuje forma -ing, a nie sama forma podstawowa („Swim is great exercise” to błąd).

"She is swimming right now. (continuous tense)"
"Swimming is great exercise. (gerund, acting as a noun)"

Imiesłów bierny też ma dwa zadania

Imiesłów bierny pojawia się po have/has/had w czasach perfect oraz po be w stronie biernej – to dwie zupełnie różne konstrukcje z tą samą formą czasownika.

Strona bierna wygląda znajomo: „Raport został skończony wczoraj” → „The report was finished yesterday.”, „Most zbudowano w latach 30.” → „The bridge was built in the 1930s.” Present perfect (have + imiesłów) nie ma polskiego odpowiednika, więc tu pilnuj formy: po have zawsze trzecia forma, nie druga – „She has gone home”, a nie „She has went home”. Kiedy używać present perfect, dowiesz się w lekcjach o czasach.

"I have finished the report. (present perfect)"
"The report was finished yesterday. (passive voice)"

Prawdziwy angielski

"She's been working on this project for weeks."
"Reading before bed helps me relax."
"This bridge was built in the 1930s."
"He's already eaten dinner."

Uwaga

✗She has went home.
✓She has gone home.

Po has/have idzie trzecia forma (gone), a nie druga (went). W wielu czasownikach nieregularnych to dwie różne formy.

✗Swim is great exercise.
✓Swimming is great exercise.

Tam, gdzie po polsku mówisz „pływanie”, po angielsku podmiotem jest forma -ing.

✗I am go to school.
✓I am going to school.

Polskie „Idę do szkoły” to jedno słowo, ale angielski czas ciągły potrzebuje be + forma -ing.

✗She work every day.
✓She works every day.

Z he/she/it czasownik w present simple dostaje -s: she works, he goes.

✗She is writeing a letter.
✓She is writing a letter.

Nieme -e na końcu znika przed -ing: write → writing, make → making.

✗He studys at night.
✓He studies at night.

Spółgłoska + y: w formie z -s y zmienia się w -ies – study → studies.

Porównanie z polskim

Po polsku czynność jako rzecz to rzeczownik odczasownikowy: „Pływanie to świetne ćwiczenie”, „Gotowanie mnie uspokaja”

Po angielsku tę rolę pełni forma -ing (gerund): „Swimming is great exercise”, „Cooking relaxes me”. Polskie „-nie/-cie” to dobra wskazówka. Uważaj tylko na bezokolicznik w zdaniach typu „Palić to zły nawyk” – po angielsku i tak lepiej: „Smoking is a bad habit”, a nie „Smoke is a bad habit”.

Polski ma jeden czas teraźniejszy: „Idę do szkoły”, „Pracuję” – bez żadnego czasownika posiłkowego

Angielskie czasy ciągłe potrzebują dwóch elementów: be i formy -ing: „I am going to school”, „She is working”. Częsty błąd to zgubienie jednego z nich: „I am go” albo „I going”.

W polskiej szkole czasowniki nieregularne uczy się w tabeli „trzech form”: go – went – gone, eat – ate – eaten, see – saw – seen

Druga forma służy tylko do past simple („She went home”). Po have/has/had i po be w stronie biernej zawsze idzie trzecia: „She has gone home”, „It was eaten”. W czasownikach regularnych druga i trzecia są identyczne (worked), więc pomyłkę widać dopiero przy nieregularnych.

Polski imiesłów bierny ma własne końcówki: „zbudowany”, „skończony”, „zjedzony” – i łączy się z „być” albo „zostać”

Angielska strona bierna działa podobnie: be + past participle („The report was finished”, „The bridge was built”). Angielski imiesłów nie odmienia się jednak przez rodzaj ani liczbę: built pasuje do mostu, domu i budynków.

💡 „Pływanie”, „czytanie”, „gotowanie” → swimming, reading, cooking: rzeczownik na -nie to po angielsku forma -ing.

💡 Po have/has trzecia forma: She has gone, nie She has went. Ucz się trójkami: go – went – gone.

💡 Czas ciągły = be + -ing: I am going, nie I am go.

💡 Write → writing, make → making: nieme -e znika przed -ing.

Z życia wzięte: rozmowa o hobby

"What do you do in your free time?"

"Mostly reading, and I've recently started painting."

"That's great — painting always seemed relaxing to me."

"It really is. I've been doing it every weekend."

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawną formę

Which is the base form of the verb 'went'?

Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawną formę

Which is the -ing form of 'write'?

Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawną formę

Which is the past participle of 'eat'?

Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawną odpowiedź

'Swimming is great exercise.' What job is 'swimming' doing here?

Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawną formę

Which form goes after 'has' in the present perfect?

Ćwiczenie 6 · Popraw błąd

Fix the mistake:

Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawną formę

Which is the -s form of 'study'?

Ćwiczenie 8 · Uzupełnij zdanie

Complete: the past simple form of 'begin' is ___.

Ćwiczenie 9 · Uzupełnij zdanie

Complete: the -ing form of 'run' (double the consonant) is ___.

Ćwiczenie 10 · Ułóż zdanie

?????

Ćwiczenie 11 · Wybierz poprawną odpowiedź

How many main forms does a regular English verb have (base, -s, -ing, past, past participle — with past and past participle often identical)?

Ćwiczenie 12 · Typowa pułapka: „czytanie” jako podmiot

Polish: "Czytanie przed snem pomaga mi się zrelaksować." Which English translation is correct?

Ćwiczenie 13 · Druga czy trzecia forma? Uzupełnij zdanie

Complete with the past participle of 'eat' (eat – ate – eaten): He has already ___ dinner.

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Pytanie 1 / 5

Wynik: 0/0

Which is the past participle of 'see'?

Co już umiesz

  • Pięć form czasownika: podstawowa, z -s, -ing, przeszła i imiesłów bierny.
  • Forma -ing służy do czasów ciągłych ORAZ jako rzeczownik – tam, gdzie po polsku jest „pływanie”, „czytanie”.
  • Imiesłów bierny występuje w czasach perfect (po have) ORAZ w stronie biernej (be + imiesłów).
  • Czasowniki nieregularne często mają różną drugą i trzecią formę (went – gone).
  • Końcówka -s w present simple jest tylko dla he/she/it.
Zobacz wszystkie lekcje z tej kategorii