Niektóre czasowniki potrzebują dopełnienia, inne wystarczają same. Ta różnica chroni przed bardzo typowymi błędami, zwłaszcza z „mi”, „mnie” i „się”.
Czego się nauczysz
Czasownik przechodni przenosi czynność na dopełnienie bliższe – kogoś lub coś, co tę czynność „przyjmuje”. Czasownik nieprzechodni opisuje czynność kompletną, bez dopełnienia.
Znasz to z polskiej gramatyki, a test jest ten sam: czy po czasowniku można zapytać „kogo? co?”. „Kupiła… co?” – samochód, więc buy jest przechodnie. „Przyjechali… co?” – nic, więc arrive jest nieprzechodnie. Uwaga tylko na jedno: polskie „mi”, „ci”, „mnie” przy czasowniku nie zawsze zmienia się w angielski zaimek zaraz po czasowniku. Przy wielu czasownikach potrzebujesz to + osoba.
Niektóre czasowniki prawie zawsze potrzebują dopełnienia: buy, explain, discuss, enjoy. Inne prawie nigdy go nie mają: sleep, arrive, happen, disappear. Jeśli dodasz dopełnienie do czasownika nieprzechodniego albo usuniesz je po przechodnim, zdanie będzie niepełne lub błędne.
Dwie pułapki dla Polaków. Discuss łączy się z dopełnieniem bezpośrednio, bez about, choć po polsku „dyskutujemy o czymś”. Pomyśl raczej o „omówić coś”: „We discussed the issue.” Happen nigdy nie ma dopełnienia, a osobę dołączasz przez to, a nie with: „Co się z nim stało?” → „What happened to him?”
Sporo częstych czasowników (open, close, break, start, grow, move) może być przechodnich albo nieprzechodnich w dokładnie tej samej formie. Różnica polega tylko na tym, czy po czasowniku jest dopełnienie.
Polski zaznacza tę zmianę słówkiem „się”: „Otworzył drzwi” / „Drzwi się otworzyły”, „Zaczął spotkanie” / „Spotkanie się zaczęło”. Angielski nie ma tu żadnego znacznika, więc nie tłumacz „się”: „The door opened.”, a nie „The door opened itself.” Przy grow polski ma nawet dwa różne czasowniki: „Uprawiała pomidory” → „She grew tomatoes.” i „Pomidory urosły” → „The tomatoes grew.” Dlatego „The economy grew”, a nie „was grown”.
Nie każdy czasownik tak działa. Tu polski pomaga: „ceny wzrosły” (rise – nieprzechodnie: „The price of oil has risen”) i „podnieśli ceny” (raise – przechodnie: „They raised the prices”) to po angielsku też dwa różne czasowniki.
Gdy czasownik nieprzechodni ma się połączyć z miejscem, rzeczą lub osobą, używa przyimka, a nie dopełnienia bliższego. Arrive wymaga at albo in, apologize (brytyjskie także apologise) – to, listen – to.
„Arrive to” to klasyczny polski błąd: „dojechać na lotnisko”, „przyjechać do Krakowa” kusi, żeby powiedzieć „arrive to”. Po angielsku: at dla konkretnego miejsca (at the airport, at the station), in dla miasta lub kraju (in Kraków, in Poland). Z home bez przyimka: „I arrived home.” Jeśli chcesz użyć to, zmień czasownik na get: „I got to the airport at noon.”
Pułapką bywa też osoba dołączona do czasownika bez przyimka. „Wyjaśniła mi problem” → „She explained the problem to me.”, „Przeprosił siostrę” → „He apologized to his sister.”, „Posłuchaj mnie” → „Listen to me.” Nie uogólniaj jednak: przy give, tell, show i send osoba może stać tuż po czasowniku („She told me the story.”), przy explain, describe i say – nie.
Bywa też odwrotnie: po polsku jest przyimek, a po angielsku dopełnienie bezpośrednie. „Odpowiedzieć na pytanie” → answer the question, „zadzwonić do mamy” → call my mum, „wejść do pokoju” → enter the room. A „słuchać muzyki”, „szukać kluczy”, „patrzeć na zdjęcie” to listen to music, look for the keys, look at the photo.
Arrive jest nieprzechodnie i nie może mieć dopełnienia: przed miejscem dodaj at (budynek, lotnisko) albo in (miasto, kraj).
Kalka z „przyjechaliśmy do Krakowa”. Arrive nigdy nie łączy się z to: in dla miasta, at dla konkretnego miejsca.
Po polsku „dyskutujemy o czymś”, ale discuss bierze dopełnienie bezpośrednio, bez about.
„Wyjaśniła mi problem”: the problem to dopełnienie bliższe, a osoba potrzebuje to.
„Przeprosił mnie” – po polsku przechodnie, ale apologize jest nieprzechodnie, więc osoba potrzebuje to.
„Co się z nim stało?” – przy happen osobę dołączasz przez to, a nie with.
„Drzwi się otworzyły” – angielski nie tłumaczy „się”. Ten sam czasownik bez dopełnienia jest już nieprzechodni.
Po polsku użycie nieprzechodnie zaznaczasz przez „się”: „Otworzył drzwi” / „Drzwi się otworzyły”, „Stłukł szybę” / „Szyba się stłukła”
Angielskie open, break, start, close czy move mają w obu użyciach tę samą formę i żadnego „się”: „He broke the window.” / „The window broke.” Dodanie itself („The door opened itself”) brzmi, jakby drzwi same coś zrobiły celowo.
Po polsku osoba stoi przy czasowniku jako zaimek bez przyimka: „Wyjaśniła mi problem”, „Przeprosił mnie”, „Posłuchaj mnie”
Przy explain, apologize i listen angielski wymaga to przed osobą: „She explained the problem to me.”, „He apologized to me.”, „Listen to me.” Tłumaczenie słowo w słowo daje typowe błędy „explained me”, „apologized me”, „listen me”.
„Dojechać na lotnisko”, „przyjechać do Krakowa”, „wrócić do domu” – po polsku kierunek wyrażają „na” i „do”
Arrive łączy się z at (konkretne miejsce) albo in (miasto, kraj), nigdy z to: „I arrived at the airport.”, „They arrived in Kraków.” Z home bez przyimka: „I arrived home.” Jeśli chcesz to, użyj get: „We got to the hotel late.”
Polskie czasowniki z przyimkiem: „dyskutować o”, „odpowiedzieć na”, „zadzwonić do”, „wejść do”
Po angielsku discuss, answer, call i enter są przechodnie i biorą dopełnienie bez przyimka: „We discussed the issue.”, „Answer the question.”, „Call me tomorrow.”, „She entered the room.” Jeśli chcesz użyć about, zmień czasownik: „We talked about the issue.”
💡 Test „kogo? co?” działa jak w polskim: jeśli jest odpowiedź, czasownik jest przechodni.
💡 Przy explain, listen i apologize polskie „mi” czy „mnie” zmienia się w to + osoba: explain it to me, listen to me, apologize to me.
💡 Arrive at / in, nigdy arrive to; do domu – arrive home.
💡 Nie tłumacz „się”: The door opened, The meeting started.
"What happened? The flight was supposed to land an hour ago."
"It arrived late because of the storm."
"Did they explain the delay to anyone?"
"Yes, they announced it right after we landed."
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawną odpowiedź
'She bought a car.' Is 'bought' transitive or intransitive here?
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawną odpowiedź
'They arrived late.' Is 'arrived' transitive or intransitive here?
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawną odpowiedź
'The window broke.' Is this transitive or intransitive?
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawną odpowiedź
'He broke the window.' Is this transitive or intransitive?
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawną odpowiedź
Which verb is normally intransitive (doesn't take a direct object)?
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 9 · Uzupełnij zdanie
Complete: 'I ___ (discuss) the plan with her yesterday.' (transitive — no preposition needed)
Ćwiczenie 10 · Uzupełnij zdanie
Complete: 'The plane ___ (land) safely.' (intransitive)
Ćwiczenie 11 · Podziel na grupy
Posortowano: 0 / 6
Ćwiczenie 12 · Typowa pułapka: „mi” przy explain
Polish: "Wyjaśniła mi problem." Which English translation is correct?
Ćwiczenie 13 · Arrive to, at czy in? Wybierz poprawne zdanie
Polish: "Dojechaliśmy na dworzec o ósmej." Which English translation is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correct sentence.
Linking verbs: czasowniki łączące
Be, seem, become, look, feel, taste: po czasownikach łączących stoi przymiotnik, nie przysłówek. Stąd „smells bad” i „sounds good”, nie „badly” czy „well”.
Czasowniki statyczne i dynamiczne
Dlaczego know, like i want prawie nigdy nie mają formy -ing, nawet gdy mówisz o „teraz”, i jak think, have i taste zmieniają znaczenie.
Czasowniki posiłkowe: be, do, have
Be, do i have jako czasowniki posiłkowe: pytania, przeczenia, continuous i perfect, strona bierna i emfaza. Dlaczego „Yes, I do”, a nie „Yes, I like”.
Rodzaje czasowników
Czasowniki główne, posiłkowe (be, do, have), modalne i phrasal verbs: rola każdego w zdaniu i dlaczego mówimy „he can”, a nigdy „he cans”.