It was John who broke the vase. What I need is a coffee. Jak w angielskim podkreślić jeden element zdania.
Czego się nauczysz
Zdanie rozszczepione bierze informację, którą można podać w jednym prostym zdaniu, i dzieli ją na dwie części. Dzięki temu cała uwaga pada na jeden element – zwykle po to, żeby kogoś poprawić, coś przeciwstawić albo mocno podkreślić.
Po polsku robisz to inaczej: zmieniasz szyk, akcentujesz słowo głosem albo dodajesz „to” lub „właśnie”: „To Jan stłukł wazon”, „Wazon stłukł właśnie Jan”. Angielski ma sztywny szyk, więc zamiast przestawiać słowa, buduje specjalną ramę: „It was … who/that …” albo „What … is …”.
It-cleft zaczyna się od „It is/was”, potem stoi wyróżniony element, a potem „that” (albo „who”, gdy chodzi o osobę). Tak wyróżnisz prawie wszystko: podmiot, dopełnienie, czas, miejsce. „To wczoraj zgubiłam klucze” → „It was yesterday that I lost my keys”, „To w Paryżu się poznaliśmy” → „It was in Paris that we met”.
Pułapka nr 1: polskie „to” nie zamienia się w „this”. Rama zawsze zaczyna się od „it”: „It was John who broke the vase”, a nie „This was John who…” ani samo „Was John who…”. To „it” niczego nie oznacza, tylko zajmuje miejsce podmiotu – tak jak w „It's raining”.
Pułapka nr 2: po polsku po wyróżnionym elemencie nie ma żadnego „który”: „To Jan stłukł wazon”. Po angielsku „who/that” jest potrzebne, gdy wyróżniasz podmiot: „It was John who broke the vase”, nie „It was John broke the vase”. Pominąć „that/who” można tylko wtedy, gdy wyróżniasz dopełnienie: „It wasn't Sam (that) I was annoyed with”.
Pułapka nr 3: liczba. „To moi rodzice zapłacili” to „It was my parents who paid for it” – rama zostaje w liczbie pojedynczej, nie „They were my parents who…”. „To ja to powiedziałem” → „It was me who said that”, „To nie ja” → „It wasn't me”. Przy czasie i miejscu używaj „that”, nie „which”; nieformalnie słychać też „when/where”.
Wh-cleft zaczyna się od słowa pytającego (zwykle „what”), potem jest zdanie, potem „is/was”, a na końcu wyróżniony element. Polski ma podobną konstrukcję: „To, czego potrzebuję, to kawa” → „What I need is a coffee”, „To, co mnie zaskoczyło, to właśnie to” → „What surprised me was this”.
Uważaj na drugie „to”. W polskim zdaniu „…, to kawa” to słówko pełni rolę łącznika, ale po angielsku łącznikiem jest samo „is/was”. Nie dodawaj więc „it”: „What I need it is a coffee” jest błędem. Nie stawiaj też przecinka tam, gdzie po polsku: „What I need, it's a coffee” też jest niepoprawne.
„All” zastępuje „what” w znaczeniu „jedyne, co; wszystko, czego”: „Chcę tylko świętego spokoju” → „All I want is peace and quiet” (albo „All that I want is…”). Polskie „wszystko, czego” kusi, żeby napisać „all what” – to nie jest poprawny angielski.
Dosłownie z „To Jan…” bez „to”. It-cleft zawsze zaczyna się od „it”.
Polskie „to” to tutaj nie „this”, tylko część ramy. W angielskim stoi puste „it”.
Po polsku „To Jan stłukł…” nie ma słowa „który”. Gdy wyróżniasz podmiot, po angielsku „who/that” jest obowiązkowe.
To kalka drugiego „to” z „To, czego potrzebuję, to kawa”. Zdanie z „what” jest już podmiotem, więc wystarczy „is”.
„Wszystko, czego chcę” to „All I want” albo „All that I want”. „All what” nie jest poprawnym angielskim.
W it-cleft używasz „that” (albo „who” dla osób), nigdy „what” – nawet jeśli potocznie powiesz „pieniądze, co dają szczęście”.
„To moi rodzice zapłacili” – po angielsku rama zostaje w liczbie pojedynczej: „It was”.
„To Jan stłukł wazon”, „To wczoraj zgubiłem klucze”: po polsku wystarczy „to” i nie ma ani podmiotu, ani słowa „który”
Angielski potrzebuje pełnej ramy: „It + be + element + who/that + reszta”. „It was John who broke the vase” – nie „This was John…”, nie „Was John who…” i nie „It was John broke the vase”. „It” jest pustym podmiotem, a „who/that” łączy obie części.
„To, czego potrzebuję, to kawa”, „Wszystko, czego chcę, to spokój”: w polskim wh-cleft pojawia się drugie „to”
W angielskim łącznikiem jest tylko „is/was”, a całe zdanie z „what” jest podmiotem: „What I need is a coffee”, bez „it” i bez przecinka. „Wszystko, czego” to „all (that)”, nie „all what”: „All I want is peace and quiet”.
„To moi rodzice zapłacili”, „To ja to powiedziałem”: czasownik zgadza się z wyróżnioną osobą
Angielska rama się nie zmienia: „it + was” w liczbie pojedynczej, nawet przy liczbie mnogiej: „It was my parents who paid for it”. Po „It was” w codziennym angielskim mówi się „me”: „It was me who said that”. „It was I who…” istnieje, ale brzmi bardzo formalnie.
💡 It-cleft: „It is/was + element + that/who”. Zawsze z „it”, nigdy z „this” ani „what”.
💡 Wh-cleft: „To, czego chcę, to…” → „What I want is…” – bez „it” i bez przecinka.
💡 „Wszystko, czego” → „all (that)”, nigdy „all what”.
"I heard you were annoyed with Sam."
"No, it wasn't Sam I was annoyed with — it was his manager."
"Oh! What happened exactly?"
"What happened is he cancelled the meeting twice without telling anyone."
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawny it-cleft
Choose the correct it-cleft for: 'John broke the vase (not Mary).'
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawny it-cleft
Choose the correct it-cleft for: 'I lost my keys yesterday (not today).'
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawny wh-cleft
Choose the correct wh-cleft for: 'I need a coffee (more than anything else).'
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawny wh-cleft
Choose the correct wh-cleft for: 'This surprised me (more than anything).'
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawny it-cleft
Choose the correct it-cleft for: 'Money doesn't make people happy (something else does).'
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawny all-cleft
Choose the correct all-cleft for: 'I just want peace and quiet (nothing more).'
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawny it-cleft
Choose the correct it-cleft focusing on the place: 'We met in Paris.'
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawny wh-cleft
Choose the correct wh-cleft for: 'She wants to travel (that's her main goal).'
Ćwiczenie 9 · Utwórz it-cleft
Make an it-cleft focusing on the word in capitals: 'TOM called, not his brother.' → It was ___.
Ćwiczenie 10 · Utwórz wh-cleft
Make a wh-cleft: 'I really need some rest.' → What ___.
Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj zdania do grup
Posortowano: 0 / 4
Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: „To Jan stłukł wazon”
Polish: "To moi rodzice zapłacili." Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correct it-cleft for: 'She apologized, not just explained.'
Fronting: element na początku zdania
Dopełnienie, orzecznik albo miejsce na początku angielskiego zdania: kiedy zostaje szyk podmiot + czasownik, a kiedy pojawia się inwersja.
Inversion: Never have I… i Had I known…
Inwersja w angielskim: wyrażenia przeczące na początku zdania (Never have I…, No sooner… than) i formalne zdania warunkowe bez if (Had I known…).
Emphasis: I do like, myself, such i so
Emfatyczne do, zaimki -self, such, so i the very: jak po angielsku powiedzieć „przecież dzwoniła!”, „sam dyrektor” i „taki dobry pomysł”.
Ellipsis: pomijanie tego, co oczywiste
Elipsa w angielskim: jak pomijać powtarzane słowa po czasownikach posiłkowych, w porównaniach i krótkich odpowiedziach – i czemu „Yes, I like” to błąd.