Czasowniki modalne: pozwolenie (can, could, may)

A2 · PodstawowyCzasowniki modalne

„Mogę?”, „Czy mógłbym?”, „Czy można?” – po angielsku tę pracę wykonują can, could i may. Ponieważ jest tylko jedno „you”, ton nadaje sam czasownik modalny.

Czego się nauczysz

  • Can + forma podstawowa do codziennych próśb o pozwolenie (Can I sit here?)
  • May + forma podstawowa do próśb bardziej formalnych i grzecznych oraz do oficjalnych pozwoleń
  • Could + forma podstawowa do łagodniejszej, ostrożniejszej prośby
  • Can't / may not, gdy czegoś nie wolno

Prośba o pozwolenie, zgoda i odmowa

Can, could i may służą do pytania, czy coś wolno. Can i may służą też do udzielania pozwolenia albo do mówienia, że czegoś nie wolno. Could w teraźniejszości tylko pyta: na „Could I…?” odpowiadasz „Yes, you can”, a nie „Yes, you could”.

W pytaniu modal stoi przed podmiotem, a podmiot nigdy nie znika. Po polsku wystarczy „Mogę wejść?”, bez „ja” i bez zmiany szyku. Po angielsku mówimy „Can I come in?”, a nie „I can come in?” ani „Can come in?”. Po modalu stoi forma podstawowa, bez to i bez -ing: „Can I use your phone?”.

Uważaj też na polskie formy bezosobowe: „Można tu palić?”, „Czy wolno robić zdjęcia?”. Po angielsku pytasz osobowo: „Can I smoke here?”, „Can we take photos?”. Dosłowne „Is it allowed to smoke here?” to typowy błąd; poprawnie: „Is smoking allowed here?” albo „Am I allowed to smoke here?”.

"Can I use your phone?"
"You may leave the room now."

Jak dobrać ton

Can to codzienny, nieformalny wybór. May brzmi bardziej oficjalnie i uprzejmie: z nieznajomymi, w pracy albo gdy zależy ci na szczególnej uprzejmości. Could to łagodniejsza, bardziej pośrednia prośba.

Po polsku grzeczność wyrażasz formą „pan/pani” i trybem przypuszczającym: „Czy mógłbym/mogłabym zadać panu pytanie?”. Po angielsku jest tylko you, więc ton niesie modal i ewentualnie please: z kolegą „Can I ask you a question?”, z szefową albo nieznajomym „May I ask you a question?” albo „Could I ask you a question, please?”.

"May I ask you a question? (formal)"
"Can I ask you a question? (everyday)"

Odmowa

Can't to codzienny sposób, żeby powiedzieć, że czegoś nie wolno. May not to bardziej formalny odpowiednik. Uwaga: we współczesnym angielskim nie skracamy go do mayn't, choć can't i won't są zupełnie normalne.

Not stoi zawsze po modalu, nie przed nim jak polskie „nie” w „Nie możesz tu parkować”: „You can't park here.”, a nie „You not can park here”. Polskie bezosobowe „Tu nie wolno parkować” też mówimy osobowo: „You can't park here.” (na tabliczce: „No parking”).

"You can't park here."
"I'm afraid you may not take photos here."

Prawdziwy angielski

"Could I possibly borrow your charger?"
"May I take a seat?"
"You may not use your phone during the exam."
"Can I ask you something?"

Uwaga

✗May I asking you a question?
✓May I ask you a question?

Po may stoi forma podstawowa: bez -ing i bez to (także nie „May I to ask…?”).

✗I can use your phone?
✓Can I use your phone?

Kalka z „Mogę skorzystać z twojego telefonu?”. Po angielsku pytanie wymaga zamiany miejscami modalu i podmiotu.

✗Can smoke here?
✓Can I smoke here?

Dosłownie z „Można tu palić?”. Po angielsku zdanie potrzebuje podmiotu: Can I…?

✗Is it allowed to park here?
✓Can I park here?

Kalka z „Czy wolno tu parkować?”. Pytaj Can I…? albo powiedz Is parking allowed here?

✗You not can park here.
✓You can't park here.

Not stoi zaraz po modalu, a nie przed nim jak polskie „nie” w „Nie możesz”. Can + not = can't.

✗I'm afraid you mayn't take photos here.
✓I'm afraid you may not take photos here.

We współczesnym angielskim may not nie skraca się do mayn't: pisz dwa wyrazy.

Porównanie z polskim

Po polsku uprzejmość niosą „pan/pani” i tryb przypuszczający: „Czy mógłby pan…?”, „Czy mogłabym…?”

Po angielsku jest tylko you, więc ton zależy od modalu: „Can I…?” – zwykła prośba, „Could I…?” – łagodniej, „May I…?” – formalnie i bardzo grzecznie. Do kolegi: „Can I borrow this?”. Do nieznajomego: „May I…?” albo „Could I…, please?”.

Po polsku pytanie często ma szyk twierdzący i nie ma zaimka: „Mogę wejść?”, „Mogę pożyczyć ładowarkę?”

Po angielsku modal zamienia się miejscem z podmiotem, a podmiot zawsze jest: „Can I come in?”, „Could I borrow your charger?”. „I can come in?” brzmi jak zdziwienie, a nie prośba, „Can come in?” to błąd, a „Do I can…?” jest niemożliwe.

Polski często pyta i zakazuje bezosobowo: „Można tu palić?”, „Tu nie wolno parkować”, „Czy wolno robić zdjęcia?”

Po angielsku pytasz osobowo z I/we, a zakazujesz z you: „Can I smoke here?”, „You can't park here.” Dosłowne „Is it allowed to park here?” to typowy błąd; naturalnie: „Is parking allowed here?” albo „Am I allowed to park here?”.

💡 „Mogę…?” → Can I…? (z zamianą szyku, z podmiotem, bez do).

💡 Do znajomych → Can I…?; do nieznajomych i w pracy → May I…? albo Could I…?

💡 „Można tu palić?” → Can I smoke here?, nie Can smoke here? ani Is it allowed to smoke here?

💡 May not nie skraca się do mayn't.

Z życia wzięte: w biurze

"May I use the meeting room this afternoon?"

"Of course, it's free until 3pm."

"Great, and can I bring a colleague along?"

"Sure, no problem at all."

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence — asking permission informally.

Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence — a more formal permission request.

Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne przeczenie

Choose the correct negative — refusing permission.

Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawną odpowiedź

Which is the most formal way to ask permission?

Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence — giving permission.

Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawną odpowiedź

Which modal is used for very formal, polite permission requests?

Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence.

Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence — refusing permission formally.

Ćwiczenie 9 · Uzupełnij zdanie

Complete (informal): '___ I turn on the AC? It's hot in here.'

Ćwiczenie 10 · Uzupełnij zdanie

Complete (most formal, polite): '___ I use your restroom, please?'

Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj do grup

Can I come in?
May I come in?
Can I borrow this?
May I borrow this?
Can I ask something?
May I ask something?

Posortowano: 0 / 6

Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: bezosobowe „Można…?” słowo w słowo

Polish: "Można tu palić?" Which English question is correct?

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Pytanie 1 / 5

Wynik: 0/0

Choose the correct sentence.

Co już umiesz

  • Can to codzienny sposób proszenia o pozwolenie i udzielania go.
  • May jest bardziej formalne i grzeczne, typowe w pracy i wobec nieznajomych.
  • Could to łagodniejsza prośba; odpowiedź brzmi Yes, you can.
  • Can't i may not (nigdy mayn't) wyrażają odmowę; pytaj zawsze z podmiotem: Can I…?
Zobacz wszystkie lekcje z tej kategorii